Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta, çocuklar ve gençler üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle 567 milyon dolar ödemeye mahkûm edildi.

ABD’nin New Mexico eyaletinde görülen davada mahkeme, Meta’nın platformlarının gençlerin ruh sağlığı krizine katkıda bulunduğuna ve çocukların cinsel istismarına karşı yeterli koruma sağlamadığına hükmetti.

Şirketin ödeyeceği para, gençlerin ruh sağlığına yönelik tedavi ve önleme çalışmalarında kullanılacak. Meta ayrıca yaş doğrulama sistemlerini güçlendirmek, gençlere gönderilen bildirimleri sınırlandırmak ve çocukların platformlarda geçirdiği süreyi azaltacak önlemler almak zorunda kalacak.

Üstelik 567 milyon dolar, Meta’nın bu davadaki ilk ödemesi değil. Şirket daha önce kullanıcıları Facebook ve Instagram’ın güvenliği konusunda yanılttığı gerekçesiyle 375 milyon dolar cezaya çarptırılmıştı. Böylece toplam tutar 942 milyon dolara ulaştı. Meta ise karara katılmadığını ve temyize gideceğini açıkladı. (Reuters, Associated Press)

Bu karar yalnızca Meta için değil, bütün sosyal medya şirketleri için ciddi bir uyarı. Çünkü yıllardır “ebeveynler çocuklarını takip etsin” denilerek kullanıcıların üzerine bırakılan sorumluluğun bir kısmı artık platformlara dönüyor.

Kullanıcı ekranda birkaç saniye daha kalsın diye tasarlanan sistemin bedelini çocuklar ödüyorsa, buna artık yalnızca “teknoloji” demek pek mümkün değil.

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekânın internetten bile daha büyük bir dönüşüm yaratacağını söyledi. Trump’a göre bu yarışta öne geçen ülke yalnızca teknolojide değil, ekonomi ve küresel güç dengelerinde de avantajı ele geçirecek.

İlk bakışta oldukça iddialı bir açıklama. Fakat bugün ülkelerin yapay zekâya ayırdığı bütçelere bakınca bunun yalnızca siyasi bir söylem olmadığı görülüyor.

Çünkü artık mesele “En iyi sohbet robotunu kim yaptı?” sorusundan çok daha büyük. Çip üretimi, veri merkezleri, enerji kaynakları, savunma teknolojileri ve yetişmiş insan gücü bu yarışın birer parçası. ABD ile Çin arasındaki rekabet de tam olarak bu alanlarda giderek sertleşiyor.

Trump yönetimi daha önce açıkladığı yapay zekâ eylem planında, ABD’nin küresel liderliğini korumasını ekonomik ve ulusal güvenlik açısından kritik bir hedef olarak tanımlamıştı. Son açıklamalar da Washington’ın yapay zekâyı sıradan bir teknoloji yatırımı değil, stratejik bir güç meselesi olarak gördüğünü gösteriyor. (White House, South China Morning Post)

Yapay zekâ gerçekten internetten daha büyük olur mu, bunu zaman gösterecek. Ancak bir şey şimdiden belli: Yeni dönemde ülkelerin gücü yalnızca orduları veya ekonomileriyle değil, geliştirdikleri algoritmalarla da ölçülecek.

Bir dönem interneti geçici bir heves sananlar vardı. Aynı hatayı yapay zekâ konusunda yapanların faturası biraz daha ağır olabilir.

Dizi izlemek için bir platform, müzik dinlemek için başka bir uygulama, dosyaları saklamak için bulut hizmeti… Bunlara oyun, spor, haber ve yapay zekâ uygulamaları da eklenince dijital aboneliklerin aylık maliyeti hızla büyüyor.

Bugün bir ailenin dijital aboneliklere ayırdığı tutar ayda ortalama 2 bin ile 4 bin TL arasında değişebiliyor. Üstelik birçok kişi, kartından düzenli olarak çekilen bu küçük ödemelerin toplamını fark etmiyor.

Asıl sorun aboneliklerin tek tek pahalı olması değil. Aynı hizmeti sunan birkaç platforma birden ödeme yapmak, kullanılmayan üyelikleri açık bırakmak ve ücretsiz deneme sürelerini iptal etmeyi unutmak bütçeyi sessizce şişiriyor.

Tasarruf etmek için tüm abonelikleri kapatmaya da gerek yok. Ayda bir kez banka hareketlerini kontrol etmek, kullanılmayan üyelikleri iptal etmek ve aile paketlerinden yararlanmak bile ciddi fark yaratabilir.

Kısacası, dijital abonelikler hayatı kolaylaştırıyor; ancak kontrol edilmediğinde ev bütçesinin görünmeyen giderlerinden birine dönüşüyor.