Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta, çocuklar ve gençler üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle 567 milyon dolar ödemeye mahkûm edildi.

ABD’nin New Mexico eyaletinde görülen davada mahkeme, Meta’nın platformlarının gençlerin ruh sağlığı krizine katkıda bulunduğuna ve çocukların cinsel istismarına karşı yeterli koruma sağlamadığına hükmetti.

Şirketin ödeyeceği para, gençlerin ruh sağlığına yönelik tedavi ve önleme çalışmalarında kullanılacak. Meta ayrıca yaş doğrulama sistemlerini güçlendirmek, gençlere gönderilen bildirimleri sınırlandırmak ve çocukların platformlarda geçirdiği süreyi azaltacak önlemler almak zorunda kalacak.

Üstelik 567 milyon dolar, Meta’nın bu davadaki ilk ödemesi değil. Şirket daha önce kullanıcıları Facebook ve Instagram’ın güvenliği konusunda yanılttığı gerekçesiyle 375 milyon dolar cezaya çarptırılmıştı. Böylece toplam tutar 942 milyon dolara ulaştı. Meta ise karara katılmadığını ve temyize gideceğini açıkladı. (Reuters, Associated Press)

Bu karar yalnızca Meta için değil, bütün sosyal medya şirketleri için ciddi bir uyarı. Çünkü yıllardır “ebeveynler çocuklarını takip etsin” denilerek kullanıcıların üzerine bırakılan sorumluluğun bir kısmı artık platformlara dönüyor.

Kullanıcı ekranda birkaç saniye daha kalsın diye tasarlanan sistemin bedelini çocuklar ödüyorsa, buna artık yalnızca “teknoloji” demek pek mümkün değil.

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekânın internetten bile daha büyük bir dönüşüm yaratacağını söyledi. Trump’a göre bu yarışta öne geçen ülke yalnızca teknolojide değil, ekonomi ve küresel güç dengelerinde de avantajı ele geçirecek.

İlk bakışta oldukça iddialı bir açıklama. Fakat bugün ülkelerin yapay zekâya ayırdığı bütçelere bakınca bunun yalnızca siyasi bir söylem olmadığı görülüyor.

Çünkü artık mesele “En iyi sohbet robotunu kim yaptı?” sorusundan çok daha büyük. Çip üretimi, veri merkezleri, enerji kaynakları, savunma teknolojileri ve yetişmiş insan gücü bu yarışın birer parçası. ABD ile Çin arasındaki rekabet de tam olarak bu alanlarda giderek sertleşiyor.

Trump yönetimi daha önce açıkladığı yapay zekâ eylem planında, ABD’nin küresel liderliğini korumasını ekonomik ve ulusal güvenlik açısından kritik bir hedef olarak tanımlamıştı. Son açıklamalar da Washington’ın yapay zekâyı sıradan bir teknoloji yatırımı değil, stratejik bir güç meselesi olarak gördüğünü gösteriyor. (White House, South China Morning Post)

Yapay zekâ gerçekten internetten daha büyük olur mu, bunu zaman gösterecek. Ancak bir şey şimdiden belli: Yeni dönemde ülkelerin gücü yalnızca orduları veya ekonomileriyle değil, geliştirdikleri algoritmalarla da ölçülecek.

Bir dönem interneti geçici bir heves sananlar vardı. Aynı hatayı yapay zekâ konusunda yapanların faturası biraz daha ağır olabilir.

Türkiye’de sosyal medya alışkanlıklarına dair yayımlanan son veriler dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. X kullanan erkeklerin oranı %25,1’e ulaşırken kadınlarda bu oran %16,1 olarak ölçüldü.

Peki bu farkın nedeni ne?

X, diğer sosyal medya platformlarından biraz farklı çalışıyor. Burada fotoğraf veya kısa videolardan çok gündem, tartışmalar ve anlık gelişmeler ön planda. Futboldan ekonomiye, teknolojiden siyasete kadar birçok konu saniyeler içinde binlerce kişinin yorum yaptığı başlıklara dönüşüyor.

Bu da platformun kullanıcı profilini doğrudan etkiliyor.

Gündemi Takip Etme Alışkanlığı

Araştırmalar, erkek kullanıcıların anlık haber, spor, finans ve teknoloji içeriklerini daha sık takip ettiğini gösteriyor. X ise tam olarak bu içeriklerin en hızlı yayıldığı platformlardan biri.

Maç devam ederken yapılan yorumlar, borsa hareketleri, yeni bir teknoloji ürününün tanıtımı ya da gündeme düşen bir haber… Pek çok kullanıcı için X, olayların gerçekleştiği anı takip etmenin en kolay yolu haline geldi.

Kadın Kullanıcılar Farklı Platformları Tercih Ediyor

Kadın kullanıcıların ise Instagram, TikTok ve Pinterest gibi görsel ağırlıklı platformlarda daha aktif olduğu görülüyor.

Bu durum, kadınların X kullanmadığı anlamına gelmiyor. Ancak platform tercihleri içerik tüketim alışkanlıklarına göre değişebiliyor.

X’in Rolü Değişiyor

Eskiden “mikro blog” olarak görülen X, bugün birçok kişi için canlı haber akışı görevini üstleniyor.

Özellikle seçim dönemleri, doğal afetler, spor karşılaşmaları veya önemli teknolojik gelişmeler sırasında milyonlarca kullanıcı aynı anda platforma yöneliyor. Bu da X’i klasik bir sosyal medya uygulamasından çok, gerçek zamanlı bir bilgi ağına dönüştürüyor.

Sonuç

Türkiye’de X kullanımında erkeklerin oranı kadınlardan daha yüksek görünse de bu tablo, sosyal medya tercihleri kadar kullanıcıların platformdan ne beklediğiyle de ilgili. Kimileri eğlenmek için Instagram’a girerken, kimileri gündemi kaçırmamak için ilk olarak X’i açıyor.