Karpal tünel sendromu, ev veya işyerinde ellerini sık kullanan kişilerde görülen en yaygın sağlık sorunlarından biri. Günün büyük bir bölümünü bilgisayar kullanarak geçiren beyaz yakalılarda bu sorun daha sık görülüyor. Parmaklarda uyuşmayla başlayıp kola yayılan ağrılarla kendisini belli eden karpal tünel sendromu, ellerini sık kullanan birçok kişinin yaşam kalitesini ve iş performansını olumsuz etkilemekte. Oysa, ellerimizi kullanırken ve özellikle de bilgisayar başındayken alabileceğimiz basit birtakım önlemlerle bu sorunu önlemek mümkün. Ofix Blog‘da bu haftaki sağlık köşemizde, karpal tünel sendromu hakkında faydalı bilgiler paylaşacağız.

Kısaca Karpal Tünel Sendromu

Tıp literatüründe kısaca, median sinirin el bileğinde geçtiği kanal içinde sıkışması sonucu oluşan hastalık şeklinde tanımlanmakta. Bilek seviyesinde yer alan karpal tünelin içinde, parmaklarımızın hareketini sağlayan tendonlar ve median sinir yer almakta. Karpal kanaldaki tendonlar, kasları kemiklere bağlayan lifli bağ dokusunu oluşturur. Median sinir ise parmakların hissetmesini ve bazı hareketleri yapmasını sağlar. Üst kısmı kalın bir yapıyla örtülü olan karpal kanalda oluşan daralma, median sinirin kanal içinde baskı altına alınmasına ve görevini yapamamasına yol açar. Tıp literatüründe karpal tünel sendromu olarak tanımlanan bu hastalık, parmaklarda uyuşma ile başlayıp ellerde ve kollarda şiddetli ağrılara neden olur.

Karpal tünel sendromu en çok kimlerde görülür?

Bu hastalık, ellerini sık kullanan kişilerde daha çok görülmekte. Elle yapılan işlerle uğraşan, aynı el ve bilek hareketlerini sürekli tekrar eden ve ellerini zorlayarak kullanan kişiler, karpal tünel sendromuna daha sık yakalanmakta. Günün büyük bir bölümünü bilgisayar başında geçiren beyaz yakalılarda bu sorun daha sık görülmekte. Beyaz yakalıların yanı sıra müzik aleti çalanlar, marangozluk veya bahçıvanlık gibi işlerde çalışanlar, titreşimli el aleti kullananlar ve uzun süre ellerini kullanarak telefon ile konuşanlarda bu hastalık sık görülebiliyor. Ayrıca diyabet, tiroit, obezite ve gut hastaları ile hamilelerde bu hastalık zaman zaman görülebiliyor. Yaş aralıklarında ise 30-50 yaş aralığı bu hastalığı daha sık yaşamakta. Bununla birlikte, 40-60 yaş grubu kadınlarda karpal tünel sendromu diğer yaş gruplarına oranla 4 kat fazla görülmekte.

Karpal tünel sendromu belirtileri nelerdir?

Karpal tünel sendromunun ilk ve en önemli belirtisi, parmaklarda uyuşma ve karıncalanmadır. Bu şekilde başlayan karpal tünel sendromu parmaklarda ve elde his bozukluğu yaratarak kola yayılan ağrılara yol açar. Bu belirtiler daha çok akşam saatlerinde ortaya çıkar ve gece boyunca artarak devam edebilir. Öyle ki, hastayı uykusundan uyandıracak kadar ağır ve şiddetli hale gelebilir. Hasta, ellerini sallayıp ovalayarak bu belirtileri gidermeye çalışır. Hafif dereceli ağrılarda kısa süreli çözüm sağlayan bu durum, ilerleyen vakıalarda sonuç vermez. Ağrılar çoğu zaman kola, boyuna, hatta omuza kadar yayılır. Bu gibi vakıalarda parmaklarda güçsüzlük, tutma ve kavrama hareketlerinde zorlanma, hatta parmak kaslarında erime oluşabilmekte.

Karpal tünel sendromunu nasıl önlenir?

Şimdi de bu hastalığı önlemek için neler yapılabileceğine kısaca temas edeceğiz. Fakat şu noktayı özellikle vurgulamak istiyoruz. Burada paylaşacağımız bilgiler yalnızca koruyucu hekimlik bağlamında olup hiçbir tedavi edici niteliğe sahip değildir. Eğer şikayetiniz varsa, vakit geçirmeden hekiminize başvurarak muayene olmalısınız. Vakıanın durumuna göre gerekli tedavi süreci hakkında en doğru bilgileri hekiminizden alabilirsiniz. Tedavi sürecinin gecikmesi durumunda kalıcı sakatlıklar yaşayabilirsiniz.

İş yaparken el ve bileklerinizi fazla zorlamamalısınız.

Esasen el ve bileklerde oluşan zorlamalar nedeniyle ortaya çıktığı için bu hastalığı önlemek için her şeyden önce, el ve bileklerinizi fazla zorlamamaya dikkat etmelisiniz. İş yaparken bu konuda alabileceğiniz basit birtakım önlemlerle, el ve bileklerinizi zorlamaktan kaçınabilirsiniz. Özellikle de el bileklerinizi uzun süre bükülü tutmamaya dikkat etmelisiniz. Aksi durumda, karpal tünel içindeki median siniri zarar görebilir ve parmaklarınızı hareket ettirmekte zorluk çekebilirsiniz.

Çalışma alanınızı ergonomik şekilde düzenlemelisiniz.

Çalışma alanlarının ergonomik şekilde düzenlenmesi, birçok meslek hastalığının önlenmesine büyük katkı sağlıyor. Masa başı işlerde çalışıyor ve günün büyük bir bölümünü bilgisayar başında ve mouse kullanarak geçiyorsanız, çalışma alanınızı ergonomik şekilde düzenlemeniz çok önemli. Çalışma alanınızda karpal tünel sendromu karşısında alabileceğiniz en etkili önlem, mousela çalışırken bileklerinizi rahatlatmak için mouse pad kullanmaktır. Klavye kullanırken de bileklerinizi masaya dayamamalı, ellerinizi uzun süre aynı pozisyonda tutmamalısınız. 

Parmak egzersizleri yapmalısınız.

Parmak egzersizleri, el ve bilek kaslarını güçlendirmek için çok faydalı. Ellerinizi uzun süre ve zorlayıcı şekilde kullanmamanız gerektiği gibi, uzun süre hareketsiz bırakmaktan da kaçınmalısınız. Doğru şekilde yapacağınız basit parmak egzersizleri, hastalık karşısında etkin bir koruma sağlayacak ve ellerinizle yaptığınız işlerde daha yüksek bir performans göstermenize yardımcı olacaktır. Bununla birlikte bu egzersizler, rahatsızlık başladıktan sonra sonuç vermemekte. Egzersizleri tedavi için değil, rahatsızlığı önlemek için yapmanız gerektiğini özellikle vurgulayalım.

Parmak egzersizleri için şu teknikleri uygulayabilirsiniz. İlk olarak, bileklerinizi düz tutup parmaklarınızı kendinize çekerek bu şekilde 5 saniye kadar bekleyebilirsiniz. Parmaklarınızı gevşettikten sonra elinizi sıkarak yumruk yapabilirsiniz. Yumruğunuzu aşağıya bükerek 5 saniye bekleyebilirsiniz. Yumruğunuzu açtıktan sonra ellerinizi ve kollarınızı aşağıya bırakarak 5 saniye dinlendirebilirsiniz. Bu egzersizleri en geç 2 saatte bir tekrarlarsanız, karpal tünel sendromu karşısında etkin bir koruma sağlayabilirsiniz.

Tüm okurlarımıza sağlıklı, keyifli ve bol kazançlı günler diliyoruz…