Türk tiyatro ve sinema dünyasının unutulmaz isimlerinden Sadri Alışık, her yıl olduğu gibi bu yıl da doğum günü 5 Nisan’da saygıyla ve özlemle anıldı. Sinema kariyerine 1944 yılında adım atan Sadri Alışık, hayata gözlerini yumduğu 1995 yılına kadar 200’ün üzerinde filmde rol aldı. Ayrıca sayısız oyunda tiyatro seyircisiyle buluştu. Canlandırdığı tiplemeler içinde özellikle Turist Ömer tiplemesiyle anıldı ve bu tiplemeyle Yeşilçam’a damgasını vurdu. Turist Ömer‘in yanı sıra Ofsayt Osman ve Avare de Sadri Alışık ile birlikte Yeşilçam’da unutulmaz izler bıraktı. 1970’lerde zengin adam-fakir kız çelişkisine sıkışan Yeşilçam melodramları, Sadri Alışık ile birlikte farklı boyutlar kazandı. Aradan geçen yarım asra rağmen Sadri Alışık, Türk halkının kalbinde sahip olduğu yeri korumayı sürdürüyor. Nitekim filmleri günümüzde bile keyifle izleniyor. Bir Ofix Blog klasiği olan başarı hikayeleri köşemizde bu hafta, 97. doğum yıl dönümü vesilesiyle usta oyuncu ve komedyen Sadri Alışık‘ın hayatından kesitler sunarak başarı hikayesini okurlarımızla paylaşacağız. 

Sadri Alışık kimdir?

Sadri Alışık olarak bilinen Mehmet Sadrettin Alışık, 5 Nisan 1925 tarihinde İstanbul’un Beykoz ilçesine bağlı Paşabahçe mahallesinde dünyaya geldi. Küçük yaşlardan itibaren tiyatroya büyük ilgi duymaya başladı. Rol aldığı okul piyesleri onu tiyatro alanında daha da cesaretlendirdi. 1939 yılında Eminönü Halkevi‘nde sahneye çıkma fırsatı buldu. Amatör oyuncu olarak rol aldığı ilk oyun, usta sanatçının sahne hayatının ilk adımı oldu. Ortaokulu Beykoz Ortaokulu‘nda okuyan Sadri Alışık, lise eğitimini İstanbul Erkek Lisesi‘nde tamamladı. Tiyatro sevgisi lise yıllarında artarak devam etti. Bu dönemde aynı zamanda da tiyatro eğitimi almaya başladı. Nitekim Cağaloğlu Halkevi‘nde aldığı oyunculuk dersleri, profesyonel sanat hayatı için önemli kazanımlar sağladı. Oyuncu olmak için Ankara Devlet Konservatuarı‘nın sınavına girdi ve sınavı başarılı şekilde tamamladı. Ne var ki gözlerindeki miyopluk nedeniyle kayıt yaptıramadı. Bunun üzerine İstanbul’a döndü ve halkevindeki gösterilerine devam etti. Bir taraftan da Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü‘nde eğitim gördü. 

Sadri Alışık‘ın profesyonel sanat hayatı, 1943 yılında Raşit Rıza Tiyatrosu‘nda başladı. Bu dönemde sahnede farklı roller canlandırdı ve kendisini geliştirdi. Dönemin ünlü yönetmenlerinden Faruk Kenç bir oyunda Sadri Alışık‘ı fark etti. Oynadığı her rolün hakkını veren bu genç yetenek, usta yönetmenin gözünden kaçmadı. Bunun üzerine Faruk Kenç, Sadri Alışık‘a film teklif etti. 1944 yapımı Günahsızlar filmi, Sadri Alışık‘ın sinema kariyerinin başlamasını sağladı. Henüz 19 yaşındayken adım attığı sinema dünyasında Sadri Alışık daha uzun yıllar pek çok filmde rol alacaktı. Yine de beyaz perdede başarılı olmak için farklı donanımlara sahip olmak gerekiyordu. Tiyatro sahnesinden farklı olarak beyaz perde başka bir büyüye sahipti. Günahsızlar filminin ardından Sadri Alışık askere gitti ve askerliği üç yıl sürdü. 1949 yılında yeniden kamera karşısına geçti. Artık sinema oyunculuğuna kendisini daha hazır hissediyordu. 1949 yapımı Ya İstiklal Ya Ölüm filminde başarılı bir performans sergiledi. Ardından İstanbul Geceleri‘nde Kemal rolünü oynadı. 

Sadri Alışık’ın Sinema Serüveni

1950’li yıllar sadece Sadri Alışık için değil, aynı zamanda da Türk sineması için yükseliş yıllarıydı. II. Dünya Savaşı’nın etkilerinin azalmaya başladığı bu yıllarda yine de sinemada teknik imkanlar sınırlıydı. Yıl içinde vizyona giren yerli yapımların sayısı çok azdı. Ayrıca sinema oyunculuğu diye bir meslek yoktu. Yerli sinema sektörünü güçlendiren isimlerin hemen hepsi tiyatro kökenliydi. 1950’lerin ilk yarısında Sadri Alışık, birçok filmde yardımcı oyuncu olarak yer aldı. Bu filmlerin en önemli ortak özelliği, konusunu tarihten alan filmler olmalarıydı. Çünkü seyircinin bu filmlere ilgisi yüksekti. Yabancı filmlerde bulamadıklarını bu filmlerde bulan seyirciler, özellikle tarihsel karakterleri canlandıran yerli oyunculara çok ilgi gösteriyordu. Bu dönemde Sadri Alışık, Çakırcalı Mehmet Efe, Hürriyet Şarkısı, Şanlı Maraş gibi filmlerle seyircinin karşısına çıktı. Başrollerini Neriman Köksal, Kadir Savun, Gülistan Güzey gibi usta isimlerin üstlendiği bu filmler, özellikle savaş tarihine odaklanmıştı. Bununla birlikte Sadri Alışık‘ın sinemada önemli deneyimler kazanmasını sağladı. 

Ünlü yönetmen Faruk Kenç, savaş tarihiyle ilgili filmlerin iyi bir gişe başarısı getirdiğini görmüştü. Ancak Sadri Alışık‘ın oyunculuk yeteneği oynadığı rollerin çok daha üzerindeydi. Üstelik bu yıllarda Sadri Alışık, çeşitli tiyatro topluluklarıyla birlikte sahne çalışmalarını da sürdürüyordu. Bunlar içinde Küçük Sahne Tiyatrosu, Sadri Alışık için ikinci bir okul niteliğine sahipti. Ardından Karaca Tiyatrosu ve Kent Oyuncuları, Sadri Alışık‘ın kendisini daha da geliştirmesini sağladı. Diğer taraftan diksiyonunun düzgün olması oyunculuğun yanı sıra dublaj alanında da ismini duyurmasını sağladı. Birçok filmde seslendirme yaptı ve böylelikle seyirciye sesini sevdirdi. 1950’lerin ikinci yarısından itibaren çeşitli filmlerde başrol oynamaya başladı. Yükselişini sağlayan filmlerden biri Hicran Yarası filmiydi. Metin Erksan‘ın yönettiği bu filmde Mualla Kayrak, Neşe Yulaç ve Kadir Savun ile birlikte rol aldı. Maalesef tüm kopyalarının bir yangında küle dönmesi nedeniyle günümüze ulaşamayan bu film, Sadri Alışık‘ın sinema kariyerindeki yükselişini hızlandırdı. Fakat en büyük başarıyı Turist Ömer tiplemesiyle elde etti. 

Yeşilçam’ın Turist Ömer’i

1963 yapımı Helal Olsun Ali Abi filmi Sadri Alışık için olduğu kadar Yeşilçam için de önemli bir dönüm noktasıydı. Başrolde Ayhan Işık‘ın yer aldığı bu polisiye komedide Sadri Alışık, seyircinin karşısına Turist Ömer tiplemesiyle çıktı. Bu tipleme aslında film içinde küçük bir role sahipti. Tiplemenin yaratıcısı ise yönetmen Hulki Saner‘di. Nitekim Saner bu tiplemeyi amcasından etkilenerek yaratmıştı. Fakat tiplemenin çok beğenilmesinin esas nedeni Sadri Alışık‘ın sergilediği oyunculuktu. Turist Ömer‘in özellikle selamlama şekli filmin gösteriminin hemen ardından adeta fenomen haline geldi. Sadri Alışık bu selamlama şeklini aslında Ahmet Güzelce isimli asker arkadaşından esinlenerek geliştirmişti. Arkadaşının selamlama şeklini sıra dışı bulmuş ve Turist Ömer tiplemesiyle bunu özellikle birleştirmişti. Filmin gösteriminin hemen ardından bu selamlama şekliyle Turist Ömer, filmin konusundan ve oyuncularından daha fazla konuşulmaya başlandı. 1964 yılında Hulki Saner, Turist Ömer tiplemesini yeni filmlerle beyaz perdeye taşımaya başladı. 

Turist Ömer filmleriyle Sadri Alışık, Yeşilçam’a yepyeni bir tipleme kazandırdı. Nitekim o yıllarda sinemada en sevilen tipler, belli bir gelir düzeyinin üzerinde ve romantik tiplerdi. Oysa Turist Ömer halka çok daha yakın bir tipti. Ekmeğini kazanmak için kâh benzincide çalışıyor, kâh süt satıyordu. Üstelik geçim sıkıntısı yaşadığı halde hayata hep olumlu bakıyordu. Herhangi bir romantik eğilim taşımayan Turist Ömer, buna karşın çok duygusaldı. Ayrıca zengine karşı fakiri, güçlüye karşı zayıfı koruyordu. Bununla birlikte elindeki tek silah mizahtı. Doğru zamanda yaptığı esprilerle karşısındakini şaşkına çeviren Turist Ömer, Yeşilçam’da henüz örneği bulunmayan yepyeni bir tiplemeydi. Tiplemenin bu kadar ilgi görmesinin bir diğer nedeni de serinin senaryo ve oyunculuk bakımından da başarılı bir çizgide seyretmesiydi. Seride kendisine eşlik eden Vahi Öz (Ruknettin), Mualla Sürer (Bedia), Ayşecik (Zeynep Değirmencioğlu) gibi isimler tiplemenin Yeşilçam klasikleri içinde yer almasında önemli bir pay sahibi oldular. 

Sanata Adanmış Bir Hayat

Sanat hayatı boyunca Sadri Alışık, 200’den fazla filmde rol aldı ve arkasında unutulmaz başarılar bıraktı. Filmleri içinde Küçük Serseri, 1971 yılında Antalya Altın Portakal Film Festivali‘nde en iyi yardımcı erkek oyuncu ödülünü getirdi. 1994 yapımı Yengeç Sepeti filmi ise Sadri Alışık‘ın son filmi oldu. Ve bu film Sadri Alışık‘a en iyi erkek oyuncu ödülünü kazandırdı. Sadri Alışık ayrıca müzik ve edebiyat dünyasında da önemli izler bıraktı. Nitekim 1960’ların ikinci yarısında üç kırkbeşlik plak çıkardı. Aynı zamanda da gazinolarda program yaptı. Daha sonra gösterisini tek kişilik piyese çevirdi ve şiirlerle süsledi. 1959 yılında evlendiği Çolpan İlhan, hayatı boyunca Sadri Alışık‘ın en büyük destekçisi oldu. Birlikte çok sayıda filmde oynadılar. Ayrıca 1960 yılında dünyaya gelen oğulları Kerem Alışık da anne ve babası gibi sinema ve televizyon dünyasında milyonların kalbini kazandı. Usta oyuncunun doğumunun 97. yıl dönümü vesilesiyle kendisini saygıyla ve özlemle anıyoruz… 

Tüm okurlarımızın her gününün bir başarı hikayesi ile geçmesini diliyoruz…