Bal tükettiğiniz zaman metabolizmanız hızlanır, vücut ısınız yükselir. Soğuğu daha az hissedersiniz. Bununla birlikte balı saklarken bazı şeylere dikkat etmek lazım. Yoksa bal doğal özelliklerini kaybeder ve işlevini yitirir. Özellikle yüksek sıcaklığa maruz kalan balda bazı değişimler olur ve sindirim sisteminiz bundan çok zarar görür. Balı yanlış şekilde saklarsanız bu gibi durumlarla karşılaşabilirsiniz. Bu haftaki blogumuzda bal için ideal saklama koşulları hakkında birkaç noktaya kısaca temas edeceğiz. 

Cam kavanoz kullanmalısınız.

Yiyecekleri saklamak için pek çok seçenek mevcut. Bunlar içinde en iyi seçenekler aslında cam kaplardır. Çünkü bu ürünler yiyeceklerin tadına ve besin değerine zarar vermez. Uzun süreli saklamalar için cam kavanozları pek çok yiyecek için kullanıyoruz. Bal da bunlardan biridir. Zaten bal satışları büyük ölçüde cam kavanozlar ile gerçekleşir. Bu sayede tüketicinin balı saklaması daha kolay hale gelir. Bununla birlikte bazen plastik veya teneke kutularda da bazı yiyeceklerin saklanması durumuyla karşılaşıyoruz. Plastik ve metal ürünlerin hiçbiri uzun süreli saklamada cam kadar iyi değildir. Kaldı ki balı plastik bir üründe kısa süreliğine bile saklayamazsınız. Her ne kadar bal güçlü bir bileşiğe sahip olsa da plastikle temasın ardından balın kimyasal yapısında değişim oluşur. Teneke kutular da yine bal saklamak için uygun değildir. Bal tüketimine aşinaysanız, tenekede saklanmış balın lezzetindeki kaybı kolayca anlayabilirsiniz. Bal alırken özellikle cam kavanozları tercih ederseniz bu bağlamda birçok sorun kendiliğinden ortadan kalkar. 

Peki teneke kutu içinde satın aldığımız balı ne yapacağız, diye sorabilirsiniz. Evet, yüksek hacimli bal siparişleri için teneke kutular daha uygundur. Ancak bu siparişler bal tüketimi yoğun olan yerlerden gelir. Başka bir deyişle, teneke kutuda satın alınan bal aslında kısa sürede tüketildiği için önemli bir sorun yaratmaz. Bal için ideal saklama koşulları içinde sınırlı tüketimler için hiçbir zaman teneke kutuları tercih etmemelisiniz. Teneke kutuda aldığınız balı saklamanız gerektiğinde ise cam kavanoza aktarmalısınız. Bu sayede balın tenekeyle temasını önler, daha uzun süre bozulmadan saklanmasını sağlarsınız. Bal evde nasıl saklanır diye merak edenler, öncelikle ihtiyaçlarının üzerinde bal siparişi vermemeye dikkat etmeli. Evde eğer kileriniz yoksa ve mutfakta saklayacaksanız bal birçok şeyden etkilenerek doğal özelliklerini kaybedebilir. Bu değişimler ilk olarak renk kaybıyla başlar. Tenekede saklayacağınız baldaki renk kaybı daha fazla olacaktır. Dolayısıyla sevgili arkadaşlar, ihtiyaçlarınıza uygun miktarda ve cam kavanozlarda sipariş verirseniz evde bal saklama konusunda önemli bir avantaj elde edersiniz. 

Kavanozun ağzını sıkıca kapatmalısınız.

Sıradan konserve kapaklarına oranla kavanoz kapağı örtüleri gerçekten de insanın içini açıyor. Ne var ki bu örtüler bal saklamak için kapak olarak uygun değildir. Tanıtım görsellerinde kapak yerine örtü kullanmanın en önemli nedeni hepinizin bildiği gibi ürüne otantik bir görünüm kazandırmaktır. Yani bu bir pazarlama aksiyonudur. Bal için ideal saklama koşulları içinde cam kavanozun ağzının iyice kapalı olması gerekir. Bu konuda metal kapaklar veya vakumlu kavanozları tercih edebilirsiniz. Ama kavanoz örtülerini kapak yerine kullanmamalısınız. Çünkü bu örtüler havadaki nemi bala geçirir ve bala zarar verir. Başka bir deyişle kavanoz örtüsüyle üzerini kapattığınız balı aslında sanki hiç kapatmamışsınız gibi bir sonuç ortaya çıkar. Bu noktada bal bayatlar mı, diye merak edenlere söyleyeyim. Doğru şekilde saklanmazsa evet bayatlar. Bunun için ağzını iyice kapatmak, havayla temasını kesmek gerekir. Dolayısıyla örtü kullanacaksanız bunu kapağın üzerinde kullanabilirsiniz.

Kavanozda nem olmamalı.

Balı teneke veya başka bir araçla satın aldınız ve saklamanız gerekti diyelim. Bunun için cam kavanoz kullanmanız gerektiğine yukarıda işaret ettim. Buna ek olarak kavanozda nem olmaması gerektiğine de işaret edeyim. Yeni yıkadığınız kavanoz iyice kurumamışsa balı koymadan önce içindeki tüm nemi almalısınız. Bunun için peçete veya kağıt havlu kullanabilirsiniz. Bal çeşitleri neme karşı çok duyarlıdır. Özellikle doğal bal ve süzme balda bu duyarlılık daha yüksektir. Petek bal biraz daha dayanıklı olsa da o da neme yenik düşer. Evde petek bal nasıl saklanır diye merak edenlere tavsiyem, petek balın dayanıklılığına aldanmamalarıdır. Tıpkı süzme bal gibi petek bal da neme uzun süre dayanamaz. Polenli petek bal nasıl saklanır diye merak ediyorsanız, aynı durum bunun için de geçerlidir. Bal sadece ortamdaki nemi değil, kavanozdaki nemi de kolayca emer. Balı uzun süre saklamanın olmazsa olmaz kuralı nemden korumaktır. Bunun için bal kavanozunda nemi önlemeli, kavanoza nemli kaşık sokmamalısınız. 

Ağzı açık kase veya kahvaltılık kaplarında bal bırakmamalısınız.

Bal tüketmenin en iyi yolu şüphesiz ki bal kavanozundan tüketeceğimiz miktarda balı alıp bir kase veya uygun bir kaba koymaktır. Ne var ki, kavanozdan gereğinden fazla bal almamız durumunda balı ağzı açık şekilde bırakmamalıyız sevgili arkadaşlar. Nasıl olsa ertesi gün yerim, diye düşünüp balın üzerini örtmezseniz balda bozulmalar başlar. Kahvaltılık kaplarını ise buzdolabına koyuyorsanız bal bundan da olumsuz etkilenecektir. Çünkü buzdolabı bal saklamak için uygun bir ortam değildir. Bal için ideal saklama koşulları içinde balı saklayacağınız ortamın sıcaklığı önemlidir. İdeal sıcaklık değeri için 18 ile 24 derece aralığını kullanabilirsiniz. Buzdolabında sıcaklık bu aralığın epeyce altında olduğu için balın doğal özellikleri kaybolmaya başlar. Dolayısıyla arkadaşlar, baştaki noktaya geri dönmüş oluyoruz. Sipariş aşamasında olduğu gibi tüketim aşamasında da ihtiyaçlarınızı dikkate almalısınız. Tüketemediğiniz balın ise üzerini kesinlikle kapatmalı, balı oda sıcaklığında ve ısı ile ışıktan uzak şekilde saklamalısınız. Ve tabii, ilk fırsatta tüketmeye çalışmalısınız. 

Bal kavanozunu ısı ve ışıktan korumalısınız.

Bal nasıl muhafaza edilmeli diye merak edenlerin önemli bir kısmı, ısı ve ışığın bala zararlarını anlamada güçlük çeker. Derler ki bal zaten doğal bir besindir, arılar bal yapmak için ısı ve ışığa ihtiyaç duyar. Peki bal neden ısı ve ışıktan olumsuz etkilenir? Bu bakış açısı kısmen doğru olmakla birlikte bal saklama koşulları açısından doğru bir yaklaşım içermiyor sevgili arkadaşlar. Arıların ısı ve ışığa ihtiyaç duyuyor olması balı ısı ve ışığa karşı dayanıklı hale getirmiyor. Bunu test etmek aslında çok basit. Ocakta yemek yaparken az miktarda balı bir cam kase içinde ocak yakınında bulundurun bakalım. Sadece 10 dakika bile balın renginin koyulaşması için yeterlidir. Ki bu durum, balda kimyasal reaksiyon başladığını gösterir. Ağzı açık olduğu için aynı zamanda da nem çekecek olan balın tadı giderek bozulacaktır. Ayrıca, bal kavanozunu gün içinde sık sık hareket ettiriyor, ısı kaynaklarına yakın noktalara taşıyorsanız bu da yanlıştır. 

Buzdolabında bal saklanmaz.

Bal nasıl muhafaza edilir diye merak edenler, buzdolabında bal saklanıp saklanamayacağını da öğrenmek ister. Hayır arkadaşlar, buzdolabında bal saklanmaz. Bal için ideal saklama koşulları içinde en güzel sonuçları oda sıcaklığından alabilirsiniz. Bal doğası gereği aşırı sıcağa ve aşırı soğuğa karşı dayanıklı değildir. Balı buzdolabına koyduğunuz anda oluşacak ilk değişim balın kristallenmesidir. Bu kristallenmenin esas nedeni, baldaki şekerin sıvı halden katı hale geçmesidir. Balı ısı kaynaklarına yaklaştırdığınızda içindeki su buharlaşmaya başlar. Balda yüzde 15 ile 20 arasında su vardır. Suyunu kaybeden balda artan şeker miktarı kristallenmeyi tetikler. Balı buzdolabına koyduğunuzda ise artan ısı kaybı nedeniyle şeker molekülleri katılaşır ve yine kristallenme oluşur. Bal buzdolabına konur mu diye merak edenlere kesin olarak hayır cevabını verebilirim. Yarım saatliğine bile olsa buzdolabına bal koymamalısınız. Ayrıca derin dondurucu da iyi bir yöntem değildir. Bal için ideal saklama koşulları içinde balı dondurarak saklamanızı tavsiye etmem. Çünkü dondurma ve çözünme aşamaları balda kristalizasyon yaratır. 

Kristalize olmuş balı tüketmeden önce çözmeniz gerekir.

Diyelim ki herhangi bir nedenle balda kristalizasyon oluştu. Ne yapmamız gerekir? Balı çöpe mi dökeceğiz? Hayır sevgili arkadaşlar! Balın kristalize olması yani şekerlenmesi ısı değişimiyle ilgili bir konudur. Ve bu süreci tersine çevirmek mümkündür. Bunun için bal kavanozunu ılık suyun içinde biraz bekletip karıştırırsanız eski görünümünü kazanmasını sağlarsınız. Bununla birlikte, bu işlemin bala zarar vereceğini unutmamalısınız. Çünkü bal ortamdaki nemden olumsuz etkilenecektir. Bu da doğal ömrünün kısalmasına neden olur. Balı kristalize olmuş şekilde tüketmeniz ise sağlıklı bir yöntem değildir. Çünkü metabolizmanız kristalize olmuş şekeri daha zor yakar. Şeker türleri konusunda bal, oldukça zengin bir bileşime sahiptir. Başta glikoz ve fruktoz olmak üzere balda 15’e yakın şeker ve sakkarit çeşidi bulunur. Kristalize olmuş bal tüketirseniz metabolizmanız bunları yakamayabilir. Bu nedenle karaciğeriniz kanda bu kadar şeker ve sakkarit dolaşımını zararlı görüp bunları yağa dönüştürmek isteyecektir. Bu da fazla tüketim durumunda karaciğer yağlanmasına yol açar. 

Bal kavanozuna kaşık sokmamalı, içinde hava kabarcığı bırakmamalısınız.

Bal tüketiminin olmazsa olmazlarından biri, bal çubuğu olarak da bilinen ahşap bal kaşıklarıdır sevgili arkadaşlar. Sıradan kaşıklara oranla bu araçlar birçok avantaja sahip. Her şeyden önce kavanozdan bal almayı kolaylaştırıyorlar. Bal çubuğuna balı sararak kavanozdan kolayca alabilirsiniz. Kavanoz içinde balı karıştırmak da bu çubuklar sayesinde çok kolay hale geliyor. Ayrıca kavanozun içinde hava kabarcığı bırakmıyorlar. Bal kavanozuna metal kaşık zaten hiç sokmamalısınız. Çünkü metal nedeniyle balın tadı zarar görür. Aynı zamanda da kavanozda hava kabarcığı kalır. Tahta kaşıklar ise tat geçişlerini öner. Ancak hava kabarcıkları konusunda onlar da yetersiz kalır. Bu konuda en iyi sonuçları bal çubuklarıyla elde edersiniz. Süzme bal nasıl saklanır gibi bir konuda bal çubukları çok daha önemlidir. Çünkü kavanozdaki hava kabarcıkları nedeniyle süzme bal daha kısa sürede bayatlar. Gerçek bal nasıl saklanır diye merak ediyorsanız metal ve ahşap kaşıklar yerine ahşap bal çubuklarını tercih etmelisiniz. 

Toplu alımlarda balı ambalajını açmadan saklamalısınız.

Malumunuz, içinde bulunduğumuz kış döneminde evlerde ve ofislerde bal tüketimi artıyor. Bu nedenle bal satışlarıyla ilgili çeşitli kampanyalar gerçekleşiyor. Uygun fiyata bal satışı konusunda tüketiciler çeşitli avantajlar elde ediyor. Diyelim ki böyle bir fırsat yakaladınız ve yüksek miktarda bal siparişi verdiniz. Bu durumda uzun süreli bir tüketim için bal saklama koşulları sizin için çok daha önemli hale gelir. Bal nasıl saklanır bilmiyorsanız elde ettiğiniz fiyat avantajı mali kayba dönüşür. Siparişleriniz adresinize ulaştığında bal için uygun saklama koşulları içinde ürünlerin ambalajını açmadan saklamaya dikkat etmelisiniz. Uygun ortamda ve sıcaklık değerinde bal çok uzun süre tazeliğini korur. Nitekim bazı bal çeşitleri için bu süre 1 ile 2 yıl arasındadır. Petek bal için bu süre ideal koşullarda 3-4 yıla kadar çıkabilir. Şu şartla ki, ambalajı açmamalı ve diğer koşullara dikkat etmelisiniz. Bu konuda gerekiyorsa ev halkına veya ofis arkadaşlarınıza da bilgi verebilirsiniz. Bir kavanoz bitmeden diğerini açmanın hiçbir anlamı yok. 

Bal bozulmaz diyenlere inanmayın!

Son olarak bir noktaya daha kısaca temas edeyim. Mutlaka duymuşsunuz, bal bozulmaz şeklinde bazı görüşler halk arasında oldukça yaygın. Böyle söyleyenler demek ki ömürlerinde hiç bozuk bal görmemişler. Bal da diğer tüm besinler gibi bozulur sevgili arkadaşlar. Bu basit gerçeği test etmek o kadar kolay ki. Yemek yaparken bir kaşık balı ağzı açık şekilde ocak çevresinde biraz bekletin bakalım, bozuluyor mu yoksa bozulmuyor mu! Ağzının tadını bilenler, balın da pekala bozulabileceğini kolayca anlayabilir. Üstelik günümüzde bal eskiye oranla daha kötü koşullarda üretiliyor. Bal üreticilerinin sorunlarını medya üzerinden takip ediyorsunuzdur mutlaka. Detaya girmeyeceğim. Özellikle geçen yılki orman yangınları içinde bile en fazla mağduriyet yaşayan meslek gruplarından biri bal üreticileriydi. Arıcılıkla ilgili sorunlar maalesef yediğimiz bala yansıyor. Günümüzde arılar eskiye oranla çok daha az nektar toplayabiliyor. Bu da balın tadını bozduğu gibi dayanıklılığını da azalıyor. Ağzının tadını bilmeyenlere ise söyleyecek sözüm yok.