Hayatımızın hemen her alanında kağıt kullanıyor, farklı ihtiyaçlarımızı karşılamak için kağıttan yararlanıyoruz. En çok yazı yazmak ve çıktı almak için kullanılan kağıt ürünleri duvar süsleme, paketleme, süs eşyası yapımı gibi farklı pek çok amaçla da kullanabiliyoruz. Henüz okul öncesi dönemde elimize aldığımız kağıtlar eğitim ve iş hayatımızın önemli parçalarından biri haline geliyor. Temizlik ve hijyen söz konusu olduğunda temizlik kağıtları birçok bakımdan kolay ve etkin çözümler sunuyor. İlerleyen teknolojiyle birlikte birçok işimizi dijital ortamlarda yapsak da yazı yazmak ve çıktı almak için kağıt ürünlerine hâlâ çok ihtiyaç duyuyoruz. Döviz kurlarındaki değişimlerle birlikte fiyatları artan temizlik kağıtları da kişisel temizlik ve hijyen konusunda sahip olduğu önemi hâlâ koruyor. Peki kağıt nasıl ortaya çıktı? Kağıt üretimi için hangi yöntemler uygulandı? Kağıt nerede üretilir? Kağıdın üretim aşamaları nelerdir? Ofix Blog‘da bugünkü yazımızda, kağıt üretimi ile ilgili faydalı bilgiler paylaşacağız. 

Kağıt nasıl ortaya çıktı?

Yazının icadı ile kağıdın icadı arasında uzun bir zaman dilimi mevcut. Kağıdın icadından önce yazı yazmak için taşlar, ağaç kabukları, yapraklar, kil tabletleri, hayvan iskeletleri ve derileri kullanılıyordu. Ancak bu araçların kullanımı oldukça zordu. Bunların korunabilmesi de yine oldukça zor bir işti. Bu zorlukları aşmak için ilk olarak Mezopotamya’da MÖ 2000’lerde saz ağaçlarından papirüs üretimi gerçekleşti. Papirüsün icadı, kağıdın icadına giden yolda en önemli adımlardan biriydi. Çünkü papirüs üretiminde liflerin sıkıştırılmasına dayalı bir yöntem kullanılıyordu. Kağıt üretimi konusunda ileride en önemli ilham kaynaklarından biri bu olacaktı. Yan yana dizilen sazların preslenip kurutulmasıyla oluşan papirüsler yazı, çizim ve işaretleme ihtiyaçlarına etkin bir çözüm sundu. Fakat ne var ki, papirüs üretimi de zordu ve coğrafi koşullarla sınırlıydı. Papirüs üretmek için kullanılan sazlar her bölgede yetişmiyordu. Bu zorlukları aşmak için yeni arayışlar ve çalışmalar başladı. Bu çalışmalar kapsamında parşömen keşfedildi. 

Papirüse oranla parşömen, daha kolay ve uzun süreli bir kullanım deneyimi sundu. Parşömen üretimi için hayvan derisini ilk olarak et ve yağlardan ayırmak gerekti. Ardından kirece yatırma yöntemi ile gerginlik arttı ve kuruma gerçekleşti. Daha sonra değişik malzemelerle zımparalama işlemi uygulandı ve kullanım için hazır hale getirildi. Yazı yazmak için parşömen kullanımı birçok kolaylığı beraberinde getirdi. Ancak bununla birlikte maliyet artışına neden oldu. Papirüs üretiminin en önemli avantajı maliyetin düşük olmasıydı. Bu nedenle parşömen kullanımı maddi bakımdan daha iyi koşullara sahip kesimlerle sınırlı kaldı. Yazı yazmak için daha kolay ve düşük maliyete sahip bir araç bulma ihtiyacı dünyanın farklı coğrafyalarında insanları farklı arayışlara sürükledi. Bu bağlamda Çin’de de yazı yazmak için kolay ve ekonomik bir araç bulmaya yönelik çeşitli araştırmalar yapılıyordu. Bugün kullandığımız kağıtların ilk örnekleri, Çinli bir memur olan Ts’ai Lun tarafından MS 105 yılında kullanıldı. İlk kağıt hamurunda çeşitli bitki artıkları, eski balık ağları, paçavralar vb. materyaller kullanıldı. 

Kağıt üretimi için hangi yöntemler uygulandı?

15. yüzyıla kadar kağıt üretimi için hep aynı yöntemler uygulandı. Bu süreçte Çin, kağıt üretiminde en önemli merkez olma niteliğini korumayı başardı. Çin’den sonra Ortadoğu’da da kağıt üretimi başladı. Haçlı Seferleri sırasında Avrupalılar kağıt üretimi konusunda birçok şey öğrendiler. 12. yüzyılda İspanya, Avrupa’nın en önemli kağıt üreticilerinden biri haline geldi. Ancak 15. yüzyılda matbaanın icadı kağıt üretimi konusunda pek çok dengeyi değiştirdi. Nitekim matbaanın icadından sonra başta Almanya olmak üzere Avrupa’da kağıda duyulan ihtiyaç arttı. Bu da kağıt üretimini hızlı ve pratik hale getirmeyi zorunlu kıldı. Kağıt üretimi için modern yöntemlerin gelişimi 18. yüzyılda ivme kazandı. Bu süreçte en önemli ilham kaynaklarından biri arı kovanlarıydı. Yaban arılarının kovanlarını inceleyen bilim insanları, kullanımı günümüzde de devam eden kağıt üretim yöntemlerinin temellerini attılar. Bu sayede ilk kağıt fabrikası 1798 yılında kuruldu. Bu fabrikada büyük fıçılardan yararlanılarak ince kağıt üretimini kolaylaştıran basit düzenekler kullanıldı. 

1803 yılında Fourdriniert kardeşler, kağıt üretimi konusunda daha ileri bir teknolojinin temellerini attılar. Geliştirdikleri makinelerde kağıtlar, keçe parçaları üzerinde biçim kazanıyordu. Kağıt üretiminde uygulanan geleneksel yöntemleri basitleştiren bu makineler, kesim işlemine kadar tüm işlemleri el değmeden gerçekleştiriyordu. Son işlem olan kesim işleminde ise el kullanmak söz konusuydu. Sanayi devrimi sonrasında Avrupa’da hızla artan makineleşme, kağıt üretimi için de çok önemli sonuçlar doğurdu. Fourdriniert kardeşlerin geliştirdiği makinelerde buhar gücünden yararlanılması insan emeğinin azalmasını sağladı. 20. yüzyıla kadar kağıt üretimine yön veren bu makineler, 1908 yılında kullanımına başlanan silindirli makinelerle birlikte eski önemini yitirmeye başladı. Günümüz kağıt üretim teknolojilerinin merkezinde yer alan silindirli makineler, üretimin tüm aşamalarını el değmeden gerçekleştirmekte. Kağıt hamurunun üretiminden kağıt kesimine kadar tüm süreçler makineler tarafından otomatik şekilde sağlanmakta. Üretim teknolojilerinde ortaya çıkan bu değişim, aynı zamanda da kağıt arzının artmasını sağlamakta. Günümüzde dijital kanallar kağıda ilgiyi azaltsa da kağıt talebi hâlâ yüksek düzeyde. 

Kağıt nerede üretilir?

Kağıtlarla ilgili en merak edilen sorulardan biri de “Kağıt üretimi nerede yapılır?” sorusudur. Kağıt üretimi yapmak için kağıt fabrikaları gerekir. Bu fabrikalar genellikle yeraltı su kaynakları ile akarsu veya göl kenarlarına kurulur. Çünkü kağıt üretiminde yoğun miktarda su kullanılır. Bu yüzden kağıt fabrikalarının su kaynaklarına yakın alanlarda kurulması gerekir. Kağıt üretiminde halihazırda Çin, en önemli üreticilerden biridir. Özellikle kağıt hamuru üretiminde Çin, yüzde 24’lük pazar payıyla sektörün lideri konumundadır. Çin’den sonra pazarın en önemli oyuncusu ABD’dir. Türkiye ise kağıt üretiminde 16. sıradadır. Ülkemizde yıllık kağıt üretim miktarı yaklaşık 6.5 milyon ton düzeyindedir. Bu üretim toplam 48 adet kağıt fabrikasında gerçekleşmekte. Diğer taraftan, kağıt üretimi alanında faaliyet gösteren firmaların sayısı 2400’ün üzerindedir. Ayrıca sektörde KOBİ’lerin oranı giderek azalmakta. 100 kişi ve üzerinde çalışana sahip işletmeler sektör cirosunun yüzde 70’ini elinde bulundurmakta. Dolayısıyla kağıt üretiminin ileri teknoloji yatırımları içinde yer alması, sektörde büyük oyuncuların daha fazla öne çıkmasını sağlamakta. 

Kağıdın üretim aşamaları nelerdir?

Hangi tür kağıt söz konusu olursa olsun, kağıt üretiminin bazı temel aşamaları mevcuttur. Bu aşamaların ilki kabuk soyma ve yongalama aşamasıdır. Kağıt yapımına uygun kütükler, soyma ve yongalama aşamasında kabuklarını kaybeder. Nitekim bu kabuklar kağıdın kalitesini olumsuz etkiler. Soyma ve yongalama aşamasında su en önemli bileşenlerden biridir. Fakat su israfını önlemek için özel düzenekler sayesinde su tüketimi en alt düzeye iner. Bu düzenekler suyu filtreleyerek tekrar kullanmaya imkan sağlar. Diğer taraftan yongalama işlemi temiz kütükleri küçük parçalara böler. Böylelikle bu parçalar kağıt hamuru üretiminde temel ham maddeyi oluşturur. Ardından kağıt hamuru üretimi başlar. Kağıt çeşidine göre hamur üretiminde farklı yöntemleri kullanmak mümkündür. Bu yöntemler en temelde mekanik ve kimyasal yöntemler olmak üzere iki çeşittir. Mekanik yöntemler düşük kalitede kağıt üretimi sağlar. Örneğin gazete kağıdı üretiminde bu yöntemler esastır. Kimyasal yöntemler ise kağıdın kalitesini arttırır. Elde edilen kağıt hamuru, üretim bandı sayesinde diğer aşamalara ulaşır. 

Kaliteli kağıt üretiminde yapraklarını dökmeyen ağaçlar ön plandadır. Bu ağaçları uygun şekilde kesmek ve kabuklarını temizlemek, öğütücüde oluşan kayıpları azaltır. Kağıt üretim fabrikası üretim aşamalarında kayıpları azaltan düzeneklere sahiptir. Temizlik aşamasında kullanılan suyun miktarı kağıt kalitesini doğrudan etkileyen bir diğer konudur. Nitekim su miktarının azalması, sıcaklığın artmasına yol açar. Bu nedenle ağaç parçaları yeterli küçüklüğe ulaşmaz. Su miktarındaki artış daha iyi küçülme sağlar. Bu sayede kağıt hamuru daha iyi bir karışım haline gelir. Karışımı elekten geçirmek daha da homojen hale gelmesini sağlar. Böylelikle büyük parçaların öğütülmesi etkin şekilde gerçekleşir. Aynı zamanda da fazla su buharlaşır. Üretim bandındaki kağıt hamuru eleme ve kurutma işleminin ardından ilerlemeye devam eder. Bununla birlikte gazete kağıdına uygun kağıt hamurları ile A4 kağıtlarına uygun kağıt hamurları farklı niteliklere sahiptir. Kaliteli kağıt üretimi için kağıt hamuruna başka işlemlerin uygulanması gerekir. Fazla suyu buharlaştıktan sonra kağıt hamurunun üretim bandındaki yolculuğu hareketli tel örgüyle devam eder. 

Kağıt üretiminde presleme ve paketleme nasıl yapılır?

Kağıdın ham maddesi ve üretim aşamaları, presleme aşamasında kağıdın ince bir levha oluşturmasını sağlar. Presleme aşamasında lifler sıkılaşır ve levha görünümü kazanır. Preslemeyi gerçekleştiren makineler, aynı zamanda da kağıt hamuru içinde kalan suyu sıkar. Bu sayede kağıt daha kaliteli hale gelir. Aynı zamanda da suyun tekrar kullanım imkanı oluşur. Presleme tamamlandıktan sonra kurutma işlemi başlar. Bu işlem sırasında kağıtlar 100 dereceye kadar sıcaklığa maruz kalır. 1. kalite kağıt için kağıtların üzerine özel kimyasallardan oluşan bir film uygulaması gerçekleşir. Bu film sayesinde kağıtlar baskı araçları içinde daha kolay hareket etme imkanı kazanır. Film işleminin ardından kağıt kesimi başlar, farklı kağıt boyutlarına göre kesim işlemi gerçekleşir. Kesimin ardından kağıtlar paketleme ünitesine geçer. Aynı şekilde bu işlemler de diğerleri gibi el değmeden gerçekleşir. Paketleme sırasında kullanılan ambalaj malzemeleri kağıtların son tüketiciye ulaşana kadar güvenli şekilde korunmasını sağlar. Dolayısıyla kaliteli ambalajlar sayesinde kağıtların daha güvenli şekilde ve uzun süre istiflenmesi mümkündür. 

A4 kağıdı nasıl üretilir?

A4 kağıtları arasında gramaj, kalite ve renk bakımından bazı farklılıklar mevcuttur. Ofislerde ihtiyaçlara göre farklı gramaj, kalite ve renklerde A4 fotokopi kağıtları kullanılabilir. Kaliteli çıktılarda 1. hamur A4 kağıtlar ön plandadır. Bu kağıtların üretiminde hamurun içine bazı asit ve alkali bileşenler girer. Bu sayede kağıdın kalitesi artar ve üzerindeki yazı daha kalıcı hale gelir. A4 kağıt üretimi için kimyasal yöntemlerle hazır hale gelen kağıt hamuru, üretim bandında ızgara ağzına gelir. Ardından yan kısımları ayrışır. Böylelikle lif ağı düzene girer. Izgara deliklerinden akan su liflerin kapanmasını sağlar. Bunun sonucunda daha sıkı bir lif ağı oluşur. Buna ek olarak fazla suyu emmek için ızgaranın altındaki vakum kasalar devreye girer. Ardından tel kaplı bir merdane, hamura basınç uygulayarak düzleşmesini sağlar. Merdanenin bir diğer özelliği de kağıt üzerinde kalan nemi emmesidir. Kağıdın ızgaradan ayrılması ise bir başka merdaneyle gerçekleşir. Vakum kasalarda biriken su kağıt üretimi sırasında tekrar devreye girer. 

1. hamur kağıt üretimi sırasında kullanılan su hem lif, hem de kimyasal madde bakımından zengindir. Dolayısıyla kağıt hamuruna karışan bu su kağıt kalitesinin artmasını sağlar. Diğer taraftan, kağıtların parlaklık özelliği kazanması demir perdahlama merdaneleriyle gerçekleşir. Son aşamada kağıdın statik elektriği alınır. Daha sonra bobinlerin kesilmesi başlar. A4 boyutunda kesim gerçekleştikten sonra paketleme işlemi başlar. Paketleme işlemleri de yine el değmeden gerçekleşir. Eğer daha düşük bir kalite tercih ediliyorsa, 2 ve 3. hamur A4 kağıtları bu ihtiyaca cevap verir. Bu tür kağıt üretimi aşamalarında kimyasal madde kullanımı yoktur. Diğer taraftan 1. hamur kağıtlarda selüloz miktarı odun miktarından fazladır. 2. hamur kağıtlarda selüloz miktarı ile odun miktarı birbirine yakın düzeydedir. Oysa 3. hamur kağıtlarda selülozdan çok odun vardır. Dolayısıyla kağıt üretiminde kalite arttıkça beyazlık artar. En düşük kaliteli 3. hamur kağıtlar saman kağıtlarıdır. Bu ürünleri daha ziyade müsvedde olarak kullanmak yaygındır.

Renkli kağıt nasıl üretilir?

Kağıt konusunda genellikle beyaz kağıtlar ön planda olsa da renkli kağıtlar da ihtiyaç halinde önemli birtakım kolaylıklar sunar. Renkli kağıtların en önemli avantajı, tonerden tasarruf imkanı sağlamasıdır. Başka bir deyişle tercih edilen renge göre çıktı alırken daha az toner sarfiyatı gerçekleşir. Kağıt üretimi sırasında hamura eklenen renklendiriciler kağıdın renkli olmasını sağlar. Kağıt renklendirmede daha çok nişasta ve nişasta bazlı boyalar ön plandadır. Ayrıca optik parlatıcılar da kağıt renklendirmek için uygundur. Renkli kağıt üretiminde kağıdın yoğunluğu ve matlığı önem taşır. Bunun için hamura kalsiyum karbonat ve benzeri maddeler eklenir. Diğer taraftan renkli kağıtlarda kalsiyum karbonat miktarı kağıdı kullanma amacına göre farklılık gösterir. Örneğin el işlerine uygun renkli kağıtların daha yumuşak bir nitelikte olması gerekir. Bunun için bu ürünlerde kalsiyum karbonat miktarı düşük seviyededir. Duvar süslemesinde kullanılan renkli kağıtlarda kalsiyum karbonat miktarı yüksektir. Renkli fotokopi kağıtlarında ise yüzeyin daha parlak görünmesi için optik parlatıcılar daha iyi bir seçimdir. 

Tuvalet kağıdı nasıl üretilir?

En çok yazı yazmak ve çıktı almak için kullanılan kağıtlar temizlik alanında da çeşitli ihtiyaçlara çözümler sunar. Bunlar içinde özellikle tuvalet kağıtları kişisel temizlik ve hijyen için çok önemlidir. Tuvalet kağıtlarının yeterince emici olması ve suda kolay çözünmesi en önemli nitelikleridir. Özel makineler sayesinde tuvalet kağıtları bu niteliklere sahip olur. Başka bir deyişle, tuvalet kağıdı üretimi için farklı makinelerin kullanılması söz konusudur. Bu makinelerde her ünite için ayrı bir motor kullanmak fayda sağlar. Bu sayede üretim aşamalarında hata payı azalır. Aynı şekilde makinenin çift perfore bıçak şaftı, küçük çaplı tuvalet kağıdı üretimi sağlar. Bu makineler aynı zamanda mutfak havlusu üretimine de imkan sağlar. Bunun için bıçak şaftının değiştirilmesi yeterlidir. Makinenin ivmesi perfore hattı ile ayarlanır. Perfore ne kadar net olursa rulolar o kadar gergin olur. Tuvalet kağıdının kalınlığını ve kaç kat olacağını da bu makineler sayesinde ayarlamak mümkündür. Diğer taraftan makinenin sahip olduğu sabit vakum sistemi ise rulonun kırışmasını önler. 

Kağıt ihtiyaçlarınız için adresiniz Ofix!

Kağıt üretimi hakkında faydalı bilgiler paylaştığımız bu yazımızı bitirmeden önce küçük bir hatırlatma yapmak istiyoruz. Online ofis marketiniz Ofix, ofislerde en fazla tüketilen kağıt sarf malzemelerine uygun fiyat avantajıyla erişim imkanı sağlıyor. Sitemizde örneğin fotokopi kağıdı, not kağıdı, teknik çizim kağıdı, etiket, defter, ajanda, tuvalet kağıdı, kağıt havlu ve peçete gibi ürünleri uygun fiyat avantajıyla sipariş verebilirsiniz. Nitekim ilgili kategorilerde onlarca markanın pek çok ürününü kullanıcılarımızın beğenisine sunuyoruz. Üstelik siparişleri 1 günde kargoya teslim ediyoruz. Dolayısıyla ofislerin en temel ihtiyaçları arasında yer alan fotokopi kağıdı, tuvalet kağıdı, peçete, ıslak mendil gibi ürünleri Ofix’in üstün hizmet kalitesiyle kolayca temin edebilirsiniz. Sitemizde 300 TL ve üzeri alışverişlerde ücretsiz kargo hizmeti sunuyoruz. Ayrıca İstanbul ve çevresine bu tutardaki siparişleri kendi kargo araçlarımızla teslim ediyoruz. Sitemizde kurumsal müşterilerimiz için ekstra avantajlar mevcut. Bu avantajlardan yararlanmak için henüz OfixPlus üyeliğiniz yoksa gerekli işlemleri kolayca yapabilirsiniz. 

Tüm okurlarımıza sağlıklı, keyifli ve bol kazançlı günler diliyoruz…