Sıcak yaz günlerinde en sık kullandığımız araçların başında gelen klimalar, hava yoluyla bulaşan mikroorganizmaların yayılmasını kolaylaştırabilmekte. Klima hastalığı olarak da bilinen lejyoner hastalığı, klimaların kullanıldığı toplu yaşam ve çalışma alanlarında kolayca yayılabiliyor. Gerekli önlemler alınmadığı takdirde zatürre gibi ciddi birtakım üst solunum yolu hastalıklarına yol açabilen lejyoner hastalığı, klima bakımı ve temizliği yapılmayan ofislerde en önemli sağlık risklerinden biri. Ofix Blog‘da bu haftaki sağlık köşemizde, lejyoner hastalığını önleme yolları hakkında faydalı bilgiler paylaşacağız.

Lejyoner hastalığı nedir?

Önce biraz lejyoner hastalığından bahsedelim. Kısaca ifade etmek gerekirse lejyoner hastalığı, legionella pneumophila olarak adlandırılan bakterinin neden olduğu bir akciğer enfeksiyonudur. Bu bakteri ilk olarak 1976 yılında Philadelphia’da bir otelde Amerikan Lejyonu isimli kongreye katılan emekli askerlerde ortaya çıkan bir salgın sonucu keşfedildiği için hastalığın ismi lejyoner hastalığı olarak konuldu. Bağışıklık sistemi zayıf, kronik bir hastalığa sahip, sigara tiryakisi, alkol bağımlısı ve uzun süreli kortizon tedavisi gören kişiler, lejyoner hastalığı için temel risk grupları arasında.

Lejyoner hastalığına yol açan legionella pneumophila bakterisi, sulu ve nemli ortamlar ile bakım ve temizliği yapılmayan klimalarda kolayca çoğalıp yayılabilmekte. Öyle ki, bakterinin bulaşması için akarsu, nehir veya havuz gibi ortamların yanı sıra duş başlığı gibi yüzeyler bile yeterli. Fakat bu bakteri daha çok solunum yoluyla vücuda girdiği için, bakım ve temizliğine yeterince özen gösterilmeyen klimalar aracılığıyla hızla çoğalıp bulaşabilmekte. Sıcak yaz günlerinde artan nem ve yoğun klima kullanımı, lejyoner hastalığı konusunda enfeksiyon risklerini arttırmakta. Solunum yolu direnci veya genel vücut direnci düşük kişilerde bu hastalık sonucunda akciğere yerleşen legionella pneumophila bakterisi, bir süre sonra zatürre gibi daha büyük sorunlara yol açabilmekte.

Lejyoner hastalığının belirtileri nelerdir?

Lejyoner hastalığının belirtileri nezle ve grip vakıalarına çok benzediği için bu hastalığı ilk etapta anlamak oldukça güçtür. Hastalığın belirti vermeye başlaması, bakterinin vücuda girmesinin ardından 2 ile 10 gün arasında değişebilir. Hastalığın ilk belirtileri, genellikle yüksek ateş ve halsizlik olmakta. Vücut direnci düşük hastalarda bakteri akciğerlerde hızla çoğalarak kuru öksürük ve eklem ağrılarına yol açar. Balgam çıkarma ihtiyacı içine giren hasta, balgam çıkarmada zorluk çeker. Hastalık ilerledikçe baş ağrısı, nefes darlığı ve bilinç bulanıklığı gibi şikayetler görülmeye başlar ve hastada uykuya meyil artar. Üst solunum yollarının yanı sıra alt solunum yollarına da hızla yayılabilen bu hastalık, akciğer iltihaplarına da yol açabilir.

Lejyoner hastalığını önleme yolları nelerdir?

Lejyoner hastalığını kısaca bu şekilde ele aldıktan sonra, yazımızın bu kısmında lejyoner hastalığını önleme yolları hakkında faydalı bilgiler paylaşacağız. Fakat şu noktayı özellikle vurgulayalım. Burada paylaşacağımız bilgiler yalnızca koruyucu hekimlik bağlamında olup hiçbir tedavi edici niteliğe sahip değildir. Lejyoner hastalığı şüpheniz varsa, en yakın sağlık kuruluşuna giderek muayene olmalı ve gerekli tedavi sürecini hekiminizin gözetiminde sürdürmelisiniz. Lejyoner hastalığının tedavisinde antibiyotik kullanımı gerekebildiği için, erken teşhis çok önemli sonuçlar doğurabilir.

Klimanızın bakım ve temizliğini ihmal etmemelisiniz.

Lejyoner hastalığının en önemli yayılma şekli solunum yolu olduğu için, lejyoner hastalığını önleme yolları içinde ilk sıraya klima bakım ve temizliği konulabilir. Sıcak veya soğuk hava üfleyerek kapalı bir yerin havasını değiştiren klimalar, doğu kullanıldığı sürece hayatımızı kolaylaştırır, iş verimliliğimizi arttırır. Bakım ve temizliğine özen gösterilmediğinde ise üst solunum yollarımızı ciddi anlamda tehdit eder. Nitekim klima suyu, bugüne kadar tespit edilebilen 60’ın üzerinde farklı türde legionella pneumophila bakterisinin hızla çoğalması için en ideal koşullara sahip. Bu bakterilerin yalnızca birkaç türü lejyoner hastalığına yol açsa da klimalarda hızla çoğalıp yayıldıkları için ciddi bir sağlık riski oluşturmakta.

Kombi ve su kazanlarınızda periyodik arındırma yapmalısınız.

Legionella pneumophila bakterisi sulu ve nemli ortamları çok sevse de 70 derecenin üzerindeki sularda hayatını devam ettirememekte. Bu nedenle, lejyoner hastalığını önleme yolları içinde kombi ve su kazanlarında periyodik arındırma işlemleri çok faydalı. Su sıcaklığını 70 derecenin üzerine çıkarttığınızda tüm sisteminizi bu bakteriden arındırabilirsiniz. Bununla birlikte, endüstriyel ortamlarda bu arındırma yeterli olmayabilir. Gerekli dezenfeksiyonun sağlanabilmesi için sodyum hipoklorit, klordioksit veya hidrojen peroksit gibi kimyasal maddelerin kullanılması gerekebilir. Bu konularda bir uzmandan yardım alabilirsiniz.

Otel ve hastanelerde dikkatli olmalısınız.

Otel ve hastane gibi büyük ve kalabalık ortamlarda klima bakım ve temizliği çok ciddi bir sorun. Legionella pneumophila bakterisinin tesisata yerleşmesini önlemek için bu gibi yapılarda klima ve havalandırma sistemleri ile su sistemlerinde düzenli bakım ve kontrollerin yapılması gerekir. Bunlar yapılmadığı zaman oluşan salgınlarda hayati riskler ortaya çıkabilir. Lejyoner hastalığını önleme yolları içinde otel ve hastanelerde klima ve banyo kullanımı sırasında dikkatli olmalısınız. Özellikle de hastane kaynaklı salgınlarda lejyoner hastalığına bağlı ölümlerin oranı 4 kata kadar yüksek olabilmekte.

Hijyenik olduğundan emin olmadığınız hiçbir suyu içmemelisiniz.

Lejyoner hastalığı daha çok solunum yoluyla yayılsa da hijyen şartlarına uygun olmayan sulardan da yayılabilmekte. Yukarıda belirttiğimiz risk grupları içindeki kişiler tatil bölgelerinde havuza veya denize girdiklerinde su yutmaları durumunda bu hastalığa kolayca yakalanabilirler. Üstelik, suyun yalnızca yutulması değil, hijyenik olmayan banyo veya hamam gibi ortamlarda suyla temas bile bu bakterinin vücuda girmesine yol açabilmekte. Bu bakımdan, hijyenik olduğundan emin olmadığınız hiçbir suyu içmemeli, havuza veya denize girerken dikkatli olmalı, hijyenik olmayan banyo veya hamamlarda bulunmaktan kaçınmalısınız.

Tüm okurlarımıza sağlıklı, keyifli ve bol kazançlı günler diliyoruz…