Sabah uyandığınızda kendinizi yorgun hissediyor, yataktan kalkacak gücü kendinizde bulamıyor olabilirsiniz. Kronik bir hastalığınız veya herhangi bir sağlık sorununuz olmasa bile kendinizi halsiz, yorgun ve kötü bir ruh hali içinde hissediyor olabilirsiniz. Bu gibi belirtiler, sabah yorgunluğunun en önemli belirtileri arasındadır. Özellikle de kış aylarında yaşanan bu sorunun üstesinden gelmek için bazı konulara dikkat etmek şart. Ofix Blog‘da bu haftaki sağlık köşemizde, sabah yorgunluğundan kurtulma yolları hakkında faydalı bilgiler paylaşacağız.

Sabah yorgunluğu nedir?

Önce biraz sabah yorgunluğundan bahsedelim. Tıp literatüründe sabah yorgunluğu, bir hastalık olarak kabul edilmemekte, bir sağlık sorunu olarak değerlendirilmekte. Bu sorunu yaşayanlar, sabah uyandıklarında kendilerini çok yorgun hisseder ve güne büyük bir isteksizlikle başlar. Yataktan kalkarken baş dönmesi ve ağızda kuruluk hissederler. Uyandıklarında tansiyonları düşüktür. Midelerinde yanma, gözlerinde kuruluk vardır. Bazı vakıalarda bu belirtiler birkaç saat sürerken, bazı vakıalarda gün boyunca devam edebilir. Günlük rutinleri bile yerine getirmekte zorluk çeken bu kişiler, fiziksel ve psikolojik açıdan kendilerini kötü hisseder ve yaptıkları işlerden hiçbir şekilde keyif almazlar.

Sabah yorgunluğunun çeşitli nedenleri olabilir. Bazen yalnızca fiziksel nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Örneğin gece iyi uyuyamamışsanız, sabah uyandığınızda kendinizi yorgun hissetmeniz mümkündür. Sabah yorgunluğu bazen fizyolojik nedenlere bağlı olarak da gelişebilir. Kalbin iyi çalışmaması, ciğerlere yeterince oksijen gitmemesi, böbreklerin işlevlerini yerine getirememesi gibi nedenlerle sabah yorgunluğu oluşabilir. Sabah yorgunluğu bazen de yalnızca psikolojik nedenlere bağlı olarak gelişebilir. Örneğin stres ve depresyon, ruhsal gerginlikler ve benzeri nedenlerle de sabah yorgunluğu oluşabilir.

Sabah yorgunluğuyla ilgili yapılan bilimsel araştırmalar, hipoglisemi ve tiroit hastaları ile kansızlık sorunu olan kişilerde sabah yorgunluğuna daha sık rastlandığını göstermekte. Eğer böyle bir hastalığınız varsa, sabah yorgunluğunu muhtemelen yaşıyorsunuzdur. Aynı şekilde, uzun süredir sabah yorgunluğu şikayetiniz varsa, bu hastalıklardan birini yaşıyor olabilirsiniz. Sabah yorgunluğu olan kişilerde kaygı ve endişe hali, mutsuzluk, dikkat ve odaklanma güçlüğü gibi sorunlar hem günlük hayatı, hem de iş hayatını olumsuz etkilediği için bu sorunu kesinlikle ihmal etmemelisiniz.

Sabah yorgunluğundan kurtulma yolları nelerdir?

Yazımızın bu kısmında, sabah yorgunluğundan kurtulma yolları hakkında faydalı bilgiler paylaşacağız. Fakat şu noktayı özellikle vurgulayalım. Burada paylaşacağımız bilgiler yalnızca koruyucu hekimlik bağlamında olup tedavi edici hiçbir niteliğe sahip değildir. 2 haftadan uzun süren sabah yorgunluğu şikayetleriniz için vakit geçirmeden hekiminize başvurup muayene olmalısınız. Gerekli testleri yaptırdıktan sonra sabah yorgunluğunuzun esas nedeni tespit edilebilir ve gerekli tedavi sürecinizi hekiminizin gözetiminde sürdürebilirsiniz.

Sağlıklı beslenmelisiniz.

Ofix Blog‘da daha önce birçok yazımızda işaret ettiğimiz gibi sağlıklı beslenme, koruyucu hekimliğin olmazsa olmazlarından biri. Bu nedenle, sabah yorgunluğundan kurtulma yolları listemizin ilk sırasına sağlıklı beslenmeyi koyuyoruz. Ülkemizde karbonhidrat ağırlıklı beslenme alışkanlıkları, pek çok hastalığa ve sağlık sorununa adeta davetiye çıkartıyor. Kış aylarının gelişiyle birlikte artan karbonhidrat tüketimi, vücudumuzda şeker metabolizmasını olumsuz etkiliyor. Özellikle de tüm günü masa başında ve hareketsiz geçen beyaz yakalılar beslenme bozukluklarına bağlı gelişen hastalıklara çok daha kolay yakalanmakta.

Sağlıklı beslenmek için vücudunuzun gerçek ihtiyaçlarını doğru şekilde karşılamaya dikkat etmelisiniz. Vücudunuzun protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineraller bakımından ihtiyaçlarını doğru şekilde karşılarsanız, zaten birçok hastalığa hiç yakalanmazsınız. Günün en önemli öğünü olan kahvaltıyı kesinlikle ihmal etmemelisiniz. Günlük protein ve vitamin ihtiyacınızın büyük bir kısmını kahvaltıdan alırsanız, sabah yorgunluğuyla daha kolay baş edebilirsiniz. Beslenme programınızda ayrıca, protein ve lif yönünden zengin besinlere öncelik tanımalısınız.

Uyku düzeninizi korumalısınız.

Kış aylarının gelişiyle birlikte günler kısaldı, hava erken kararıyor. Ofiste gün ışığından yeterince yararlanamayan beyaz yakalıların vücutlarında melatonin (uyku hormonu) düzeyi artmakta. Fakat, uykusuzlukla baş etmek adına gün içinde bolca tüketilen çay ve kahveler ile bitki çayları, bileşimindeki uyarıcı maddelerden dolayı uyku düzenimizi bozabiliyor. Sabah yorgunluğundan kurtulma yolları listemizde ikinci sıraya koyduğumuz uyku düzeninizi korumak için yatış ve kalış saatlerinizi olabildiğince sabit tutmalısınız. Hafta sonları için de yine, aynı saatte yatıp aynı saatte kalkmaya dikkat etmelisiniz. Hafta içi yaşadığınız uykusuzluğu hafta sonu günün büyük bir bölümünü uyuyarak geçirmeyle telafi edemezsiniz. Ve tabii, uyuduğunuz odada elektronik araç, özellikle de cep telefonu bulundurmamalısınız.

Günlük su tüketiminize dikkat etmelisiniz.

Beyaz yakalılar arasında günlük su tüketimi konusu en fazla ihmal edilen konuların başında geliyor. Kış aylarının gelişiyle birlikte ofiste artan kombi veya klima kullanımı, vücudun su kaybını arttırmakta. Gün içinde yeterince su tüketmemek, gün boyunca devam eden halsizlik ve yorgunluk hissine yol açabilmekte. Aynı şekilde, sabah yorgunluğuna eşlik eden baş ağrılarının büyük bir bölümü de yine günlük su tüketimi konusuna yeterince özen göstermemekten kaynaklanıyor. Sabah yorgunluğundan kurtulma yolları listemizde üçüncü sıraya koyduğumuz günlük su tüketimi konusunda en önemli nokta şu. Günlük ortalama 2 bin kalorilik bir beslenme programınız varsa, tüketmeniz gereken su miktarı 2 litrenin altında olmamalı. Ve bu miktarı diğer içeceklerle değil, doğrudan doğruya suyla karşılamalısınız.

Öfke ve stresten uzak durmalısınız.

Modern iş hayatı, kısa sürede büyük başarılar elde etme esasına dayanıyor. Zamanında yetişmeyen proje veya raporlardan dolayı strese giriyor ve öfke kontrolümüzü kaybedebiliyoruz. Ofis ortamı içinde yaşadığımız sorunların önemli bir kısmı, öfke ve stresten uzak durmayı başaramamamızdan kaynaklanıyor. Sabah yorgunluğundan kurtulma yolları listemizde dördüncü sıraya, öfke ve stresten uzak durmayı koyuyoruz. Bu konuda iyi bir sonuç alabilmek için gün içinde benliğinize odaklanmalı, öfke ve stres yaratan koşullarda iyileşme sağlamalısınız. Gün içinde maruz kaldığınız bilgi bombardımanını sınırlandırmalı, bilgileri mutlaka filtrelemelisiniz. Dikkatinizi dağıtan ve yaptığınız işlere odaklanmanızı engelleyen e-posta, mesaj veya haberlerden uzak durmalısınız.

Sabah yorgunluğundan kurtulma yolları içinde ayrıca, yatmadan önce ağır yemekler yememeli, en az 4 saat önce hiçbir şey yememelisiniz. Günde 1 porsiyondan fazla meyve tüketmemeli, meyve suları yerine meyveleri lifleriyle birlikte tüketmelisiniz. Gün içinde ara öğünleri sınırlamalı, uzun süre hareketsiz kalmamalı, basit egzersizler yaparak vücudunuzu hareket ettirmelisiniz. Kalbinizi yoran egzersiz ve sporlardan uzak durmalı, kalp sağlığınızı korumak için günde yarım saat tempolu yürüyüş yapmalısınız. Sabah yorgunluğunuz demir eksikliğinden kaynaklanıyorsa, demir yönünden zengin besinlere yönelmelisiniz. Hayvansal demir için en iyi kaynak kırmızı ettir. Bitkisel demir içinse ıspanak ve kuru baklagiller iyi bir kaynaktır.

Editörün Tavsiyesi: Doğadan Papatya Bardak Poşet Çay

Bitki çayları doğru şekilde kullanıldığında yorgunluk, uykusuzluk, hazım şikayetleri, öfke ve stres kontrolü gibi sorunların çözümüne olumlu katkılar sağlayabilmekte. Sabah yorgunluğu şikayetiniz varsa, diğer önlemlerle birlikte papatya çayı tüketmeniz sorunun üstesinden gelmenize yardımcı olabilir. Nitekim, ağrı kesici ve antiseptik özelliği yüksek olan papatya çayı, uyku sağlığınızı korumanıza katkı sağlayabilir. Ayrıca, gün içinde yaşadığınız strese bağlı olarak artan kortizol seviyenizi papatya çayıyla azaltabilir, kaslarınızı gevşetebilirsiniz. Papatya çayı için Doğadan papatya bardak poşet çay iyi bir seçim olabilir. 

Tüm okurlarımıza sağlıklı, keyifli ve bol kazançlı günler diliyoruz…