Yüzlerce yıldır hem yemeklerde, hem de tedavi amaçlı kullanılan sarımsak, doğal antibiyotik denildiğinde akla ilk gelen besinlerden biridir. Antibakteriyel özelliği sayesinde vücudu enfeksiyonlara karşı koruyan sarımsak bağırsakları temizler, kabızlığı önler. Kalp sağlığını korur, kolesterolü ve yüksek tansiyonu düşürür. Kan şekerini dengeler, kansere yakalanma riskini azaltır. Safra kesesini çalıştırır, idrar ve ödem söktürür. Alzheimer ve demans hastalığına iyi gelir. Saç dökülmesini yavaşlatır. Ofix Blog‘da bu haftaki sağlık köşemizde, sarımsağın faydaları konusunu ele alacağız. Sarımsağın faydaları nelerdir, diye merak ediyorsanız bu yazımızda çok şey bulabilirsiniz. 

Sarımsak nedir?

Latince adı allium sativum olan sarımsak, alliaceae familyasının allium cinsi soğanlı bir bitki türüdür. Yeşil soğan, kuru soğan ve pırasayla akraba olan ve boyu 25 ile 100 cm arasında değişen bu bitkinin yaprakları, sapları ve toprak altındaki soğanı, sağlık açısından pek çok faydayı içinde barındırmakta. Eski Mısır’dan günümüz uygarlıklarına kadar hemen tüm uygarlıklar, sarımsaktan hem beslenme, hem de tedavi amacıyla yararlandı. Bununla birlikte, doğada yabani ortamda yetişmeyen sarımsağın yetişebilmesi için özel şartlar gerekmekte. Ülkemizde bu şartlar özellikle Kastamonu’nun Taşköprü ilçesinde doğal olarak mevcut olduğu için Taşköprü sarımsakları hem besin değeri, hem de lezzet açısından daha fazla tercih edilmekte. Taşköprü sarımsaklarının raf ömrü de diğer sarımsak çeşitlerine oranla daha yüksek.

Sarımsağın bileşiminde hangi maddeler bulunur?

100 gram sarımsağın 58.58 gramını su, 33.06 gramını karbonhidrat oluşturur. Protein miktarı 6.36 gram, lif miktarı ise 2.1 gramdır. Faydalı minerallerden potasyum 401 mg, kalsiyum 181 mg, fosfor 153 mg, magnezyum 25 mg, sodyum 17 mg, demir 1.7 mg, çinko ise 1.16 mg düzeyindedir. Vitaminlerden A, B6, B12, C, D, E ve K vitamini bakımından zengin olan sarımsakta en yüksek vitamin değeri 31.2 mg ile C vitaminine aittir. Toplam yağ asidi miktarı 0.5 gram düzeyindeyken şeker miktarı 1 gramdır. Sarımsakta kolesterol ve kafein bulunmaz. 100 gram sarımsağın enerji miktarı ise 149 kcal düzeyindedir.

Sarımsak ilaç mıdır?

Geleneksel tıpta ilaç olarak kullanılan sarımsak, günümüz ilaç sanayisi için önemli bir bileşendir. Geleneksel tıpta sarımsağın ilaç olarak kullanılması, daha çok soğuk algınlığı ve nezle, grip gibi hastalıklarda çiğ sarımsak yutmak şeklinde gerçekleşiyordu. Ayrıca aç karnına sarımsak yutmak bazı sindirim ve bağırsak sorunlarına da iyi gelmekte. Fakat her gün sarımsak yutmak da mide ve bağırsak sisteminde bazı sorunlara yol açabilir. Tok karnına sarımsak yutmak da yine enfeksiyonlara karşı koruma sağlarken miktarın artması durumunda bağırsaklarda gaz oluşumuna sebebiyet verebilir. Sarımsak yutmanın saça faydaları da yüzyıllardır bilinmekte. Bununla birlikte, sarımsağın cilt üzerinde daha etkili olabilmesi için cilde doğrudan uygulanması lazım. Bunun için günümüzde daha çok sarımsak yağı tercih ediliyor.

Günümüz ilaç sanayisinde de kullanılan sarımsak, tedavi amaçlı kullanımının yanı sıra koruyucu hekimlik bağlamında da önemli bir besindir. Bağışıklık sistemiyle ilgili hastalıklar başta olmak üzere kalp ve damar hastalıkları, kanser, diyabet ve benzeri pek çok hastalıktan korunmak için sarımsak tüketebilirsiniz. Başka deyişle, sarımsak tüketmek için hasta olmayı beklememeli, vücut direncinizi yükseltmek ve kendinizi daha iyi hissetmek için de sarımsağa sofranızda yer vermelisiniz. Sarımsağı çeşitli yemeklerin içinde değerlendirebileceğiniz gibi, salata veya yoğurt üzerinde çiğ olarak da değerlendirebilirsiniz. Sarımsak yutmanın faydaları konusunda daha etkin sonuçlar almak için sarımsağı fazla pişirmemeli, yemekte kullanacaksanız yemeğin pişmesine yakın eklemeyi tercih etmelisiniz. Çiğ sarımsak yutmak da faydalı olduğu gibi, yemeklerde veya salata ve yoğurtla birlikte tüketildiğinde daha kolay sindirilir, gaz oluşumuna yol açmaz.

Sarımsağın faydaları nelerdir?

Sarımsak hakkında kısaca bu bilgileri paylaştıktan sonra yazımızın bu kısmında, sarımsağın faydaları hakkında bazı önemli bilgiler paylaşacağız. Bununla birlikte, burada paylaşacağımız bilgilerin yalnızca genel sağlık bilgileri bağlamında olup herhangi bir hastalığın tedavisini amaçlamadığını özellikle belirtmek istiyoruz. Herhangi bir hastalığınız varsa, vakit geçirmeden hekiminize başvurmalı, hastalığınızın tedavisinde sarımsaktan ne şekilde yararlanabileceğinizi hekiminize danışmalısınız.

Bağışıklık sistemini güçlendirir.

Sarımsağın faydaları listemizin ilk sırasında, bağışıklık sistemini güçlendirme etkisi var. En etkili doğal antibiyotikler içinde yer alan sarımsak, vücudun enfeksiyonlarla savaşımını destekleyici etkiye sahip. Bağışıklık sistemimizin yapı taşları olan antikorların üretilmesi için gerekli bileşenlerin birçoğu, bağırsak floramızdaki faydalı bakteriler tarafından üretilmekte. Bu bakterilerin ihtiyaç duyduğu besin bileşenleri bakımından zengin olan sarımsak, bağırsak florasını güçlendirerek vücudun antikor üretim kapasitesini arttırmakta. Bu nedenle, sarımsak yemenin faydaları en çok bağışıklık sistemi üzerinde hissedilmekte. Vücutta antikor üretmek için gerekli bileşenler eksik olduğunda enfeksiyonlar daha hızlı şekilde yayılmakta.

Sarımsağın bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri bağlamında aç karnına sarımsak yemek faydalı olabileceği gibi, mide ve bağırsak sorunları olan kişilerin tok karnına sarımsak tüketmeleri de uygundur. Aç karnına sarımsak yemenin faydaları, sarımsağın bağırsaklara daha hızlı şekilde ulaşıp kolayca emilmesinden gelmekte. Fakat bu mümkün değilse, tok karnına sarımsak tüketmek de faydalıdır. Enfeksiyon dönemlerinde daha etkin sonuçlar almak içinse limon sarımsak kürü tercih edilebilir. Nitekim, sarımsak limon kürü faydaları bakımından çiğ sarımsak yutmaktan daha etkilidir. Pişmiş sarımsağın faydaları ise bunlara oranla daha düşüktür. Bununla birlikte, kişinin sarımsak tüketmek için başka bir yolu yoksa pişmiş sarımsak tüketmeyi tercih etmesi de mümkündür.

Bağırsakları temizler, kabızlığı önler.

Sarımsağın faydaları listemizin ikinci sırasında, sarımsağın bağırsakları temizleme ve kabızlığı önleme etkisi var. Sarımsağın lif içeren bir besin olması, sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkı sağlamakta. Bağırsak florasını güçlendiren sarımsak, bağırsaklardaki zararlı mikroorganizmaların etkisiz hale getirilmesine de yardımcı olur. Düzenli olarak sarımsak tüketirseniz, sindirim sisteminiz düzgün şekilde çalışır ve kabızlık sorunu yaşamazsınız. Eğer kabızlık sorunu yaşıyorsanız, sarımsağın faydaları içinde her gece yatmadan önce bir diş sarımsak yutmak iyi gelebilir. Fakat herhangi bir ilaç kullanıyorsanız, sarımsak yutmadan önce hekiminize danışmanızda yarar var. Çünkü ilaçlardaki etken maddeler sarımsakla birleştiğinde çeşitli yan etkilere yol açabilir.

Kalp sağlığını korur.

Sarımsağın faydaları listemizin üçüncü sırasında, kalp sağlığını koruma etkisi var. Sarımsaktaki faydalı minerallerden potasyum, kalsiyum, fosfor, magnezyum, sodyum, demir ve çinko, kalp sağlığını güçlendirici etkilere sahiptir. Özel bileşimi sayesinde damar duvarlarında aterom plaklarının oluşmasını önleyen sarımsak, aynı zamanda da kalp krizi riskini azaltmakta. Eğer genetik nedenlerden veya çevresel etkenlerden dolayı kalp krizi riskiniz varsa, sarımsağın faydaları içinde sarımsağa sofranızda daha fazla yer vererek kalp krizi riskinizi azaltabilirsiniz. Bununla birlikte, kan sulandırıcı veya başka herhangi bir ilaç kullanıyorsanız, sarımsak tüketimiyle ilgili olarak hekiminize danışmanızda yarar var.

Kolesterolü ve yüksek tansiyonu düşürür.

Sarımsağın faydaları listemizin dördüncü sırasında, kolesterolü ve yüksek tansiyonu düşürme etkisi var. Sarımsağın bileşimindeki faydalı mineraller, kötü kolesterol olarak bilinen LDL’nin düşmesine yardımcı olmakta. LDL’niz yüksekse, hekiminizin de onayını aldıktan sonra sarımsak tüketiminizi arttırabilirsiniz. Daha etkin sonuçlar almak içinse sarımsağı ceviz ile birlikte tüketmeyi tercih edebilirsiniz. Cevizdeki omega-3 yağ asitleriyle birleştiğinde kolesterol konusunda sarımsağın faydaları daha etkin sonuçlar vermekte. Sarımsağın yüksek tansiyonu düşürme etkisi ise damarlar üzerindeki düzenleyici etkisinden gelmekte. Damar tıkanıklığı ve benzeri şikayetleriniz için hekiminizin de onayıyla sarımsağın faydaları bağlamında iyi sonuçlar elde edebilirsiniz.

Kan şekerini dengeler.

Sarımsağın faydaları listemizin beşinci sırasında, kan şekerini dengeleme etkisi var. Şeker metabolizmasıyla ilgili sorunlar, vücudun hemen tüm sistemlerine zarar verici sonuçlar doğurmakta. Gün içinde kan şekeriniz düzensiz seyrediyorsa, özellikle tip 2 diyabet hastasıysanız sarımsağın faydaları konusunda hekiminize danışmanızda yarar var. Çünkü sarımsak, sindirim sisteminin daha iyi çalışmasını sağlar ve besinlerin emilimini arttırır. Bu sayede tokluk hissi verir ve kan şekerinizde ani değişimleri önler. Sarımsağın faydaları bağlamında etkin sonuçlar almak için çiğ sarımsak da tüketebilirsiniz, yemeklerinizde sarımsak da kullanabilirsiniz. Sindirim sisteminiz iyi çalışırsa, kan şekeriniz doğal olarak dengede kalır ve pankreasınızda insülin direnci oluşmasını önleyebilirsiniz.

Kansere yakalanma riskini azaltır.

Sarımsağın faydaları listemizin altıncı sırasında, kansere yakalanma riskini azaltma etkisi var. Özellikle mide, bağırsak, prostat ve cilt kanserine karşı sarımsağın etkin koruma sağladığına dair çeşitli bilimsel çalışmalar mevcut. Sarımsaktaki faydalı mineraller, hücre içi yapıların düzenli şekilde çalışmasına katkı sağlıyor ve kontrolsüz hücre bölünmesini önlüyor. Sarımsaktaki C ve E vitaminleri, vücuttaki serbest radikalleri etkisiz hale getirmeye katkı sağlamakta. Cilt kanserinden korunmak içinse sarımsağın cilt üzerine uygulanması daha etkili sonuçlar vermekte. Cildinizi kanserden korumada sarımsağın faydaları içinde daha etkin sonuçlar almak için sarımsak yağı kullanmayı tercih edebilirsiniz. Sarımsak yüze sürülür mü veya sarımsak yağı yüze sürülür mü, diye merak ediyor olabilirsiniz. Sarımsağı veya sarımsak yağını yüzünüze doğrudan uygulamak yerine bir kaşık yoğurt, bir kaşık zeytinyağı ve birkaç damla limonla birlikte uygulayabilirsiniz. Cildiniz yağlıysa, zeytinyağı kullanmanıza gerek yok.

Safra kesesini çalıştırır.

Sarımsağın faydaları listemizin yedinci sırasında, safra kesesini çalıştırma etkisi var. Safra kesesi, karaciğer tarafından üretilen safranın depolandığı ve gerektiğinde bağırsaklara boşaltılarak kullanıldığı organdır. Sindirim sistemi düzgün çalışıyorsa, safra kesesi bağırsaklara kendiliğinden safra boşaltarak sindirimi kolaylaştırır. Bağırsaklara yeterince safra gelmediğinde ise çeşitli sindirim sorunları ortaya çıkar. Safra kesesi düzgün çalışmadığında ise safra taşı oluşabilir. Sarımsağın bileşimindeki faydalı mineraller bağırsak sistemini düzenlediği gibi, safra kesesi üzerinde de düzenleyici etkiye sahip. Eğer fazla antibiyotik kullanımına bağlı olarak safra taşı şikayetiniz varsa, hekiminizin gözetiminde antibiyotik kullanımınızı azaltıp doğal antibiyotiklerden biri olan sarımsak tüketiminizi arttırabilirsiniz.

İdrar ve ödem söktürür.

Sarımsağın faydaları listemizin sekizinci sırasında, idrar ve ödem söktürme etkisi var. Özellikle çiğ sarımsak yutmanın idrar ve ödem söktürmede daha faydalı olduğu bilinmekte. Bu gibi şikayetleriniz varsa sabah aç karnına sarımsak yutmak veya gece yatmadan önce sarımsak yutmak faydalı olabilir. İyi bir idrar söktürücü olan sarımsak, aynı zamanda da idrar yollarında taş oluşumunu önlemekte. Vücudunuzda ödem varsa, hekiminizin de onayını aldıktan sonra sarımsak tüketiminizi arttırabilirsiniz. Bununla birlikte, bağırsak sisteminizin düzgün şekilde çalışmasına katkı sağlayacak sarımsağın faydaları konusunda acele etmemelisiniz. Gün içinde 2 hatta 3 ve üzeri diş sarımsak tüketmekten kaçınmalısınız. Sarımsağın faydaları olduğu gibi zararları da olduğunu unutmamalısınız. Fazla sarımsak tüketmek, özellikle kan şekeri ve sindirim sistemi üzerinde bazı zararlı etkilere yol açmakta.

Alzheimer ve demans hastalığına iyi gelir.

Sarımsağın faydaları listemizin dokuzuncu sırasında, Alzheimer ve demans hastalığına iyi gelme etkisi var. Demans aslında, tek bir hastalık değil, unutkanlığın ön planda olduğu birçok hastalığın ortak ismidir. Halk arasında “bunama” olarak ifade edilen demansın en sık karşılaşılanı Alzheimer demansıdır. İkinci türü ise inme sonucunda oluşan vasküler demanstır. Diğer demans türleri, vücutta bir ya da birkaç maddenin eksikliği veya kullanılan bazı ilaçların yan etkileri olarak ortaya çıkar. İlk iki demans türünden farklı olarak bu demanslar, genellikle ilerleyici türden değildir ve doğru bir tedavi sürecinde hastanın hafıza ve düşünsel yetenekleri eski haline gelebilir. Alzheimer ve demans hastaları üzerinde yapılan çalışmalar, günlük düzenli sarımsak tüketiminin hastalığın ilerlemesini yavaşlattığını göstermekte. Kalp damar ve sindirim sistemi üzerindeki olumlu etkileri sayesinde sarımsak, bu hastaların bilişsel fonksiyonlarını daha iyi şekilde kullanmalarına yardımcı olmakta.

Saç dökülmesini yavaşlatır.

Sarımsağın faydaları listemizin onuncu sırasında, saç dökülmesini yavaşlatma etkisi var. Sarımsakta bulunan folik asit miktarı, diğer pek çok besinden daha yüksek düzeydedir. Saç hücrelerini besleyen ve hücre kökleri üzerinde canlandırıcı etkiler gösteren sarımsak, saçların sağlıklı uzamasına da katkı sağlamakta. Eğer mevsimsel nedenlere bağlı olarak saç dökülmesi sorunu yaşıyorsanız, sarımsak kullanarak belirli ölçüde iyileşme sağlayabilirsiniz. Daha etkin sonuçlar almak için saç derinize sarımsak yağı uygulamayı tercih edebilirsiniz. Hormonal bozukluklara bağlı olarak saç dökülmesi şikayeti yaşıyorsanız, saçlarınıza sarımsak yağı uygulamanın yanı sıra çiğ sarımsak yutmayı veya yemeklerinizde sarımsak kullanmayı da tercih edebilirsiniz.

Tüm okurlarımıza sağlıklı, keyifli ve bol kazançlı günler diliyoruz…