Dünya kahve kültürüne İtalyanlar tarafından kazandırılan moka pot, kahve severlere espresso ve espresso bazlı kahve çeşitlerine ulaşma konusunda hızlı ve pratik çözümler sunuyor. Başta İtalya olmak üzere Avrupa ve Güney Amerika’da kullanımı oldukça yaygın olan moka pota ilgi ülkemizde her geçen gün artıyor. Moka pot ile henüz tanışmamış kahve severler, “Moka pot nedir ve nasıl kullanılır?” sorusuna arama motorları üzerinden cevap bulmaya çalışıyor. Espresso makinelerine oranla büyük bir maliyet avantajına sahip moka pot çeşitleri, basit bir ocak üzerinde kullanıldığı için espresso kahvenin maliyetini ciddi ölçüde düşürmekte. Birkaç parçadan oluşan basit yapısı ve kullanım kolaylığı sayesinde moka pot, ofislerde veya evlerde kahve severlerin espresso kahveye erişimini kolaylaştırıyor. Ofix Blog‘da bugünkü yazımızda, “Moka pot nedir ve nasıl kullanılır?” sorusu çerçevesinde moka pot ile ilgili faydalı bilgiler paylaşacağız. Moka pot ne işe yarar, moka pot kahve nasıl yapılır gibi konular hakkında ihtiyaç duyduğunuz tüm bilgileri bu yazımızda bulabilirsiniz. 

Moka pot nedir?

Moka pot ile ilgili en çok merak edilen sorulardan biri şüphesiz ki Moka pot nedir? sorusudur. Bu soru bazen “Kahve potu nedir?” şeklinde de sorulabiliyor. Moka pot ne demek diye merak eden kullanıcılar, moka ve pot sözcüklerinin anlamını öğrenmek istiyor. Moka pota ismini veren moka sözcüğü, kahvenin Yemen’den ihraç noktası olan Al-Mukha limanından gelmekte. Kahve Yemen’den önce Osmanlı’ya, ardından Avrupa’ya yayıldığı için moka kahvesi Avrupa dillerinde kahvenin kökenini anlatan bir ifadedir. Pot sözcüğü ise cezve anlamına gelir. Moka potun anlamı için kısaca bir tür kahve cezvesi diyebiliriz. Ancak bu tanım aslında moka potu anlatmak için yeterli değildir. Çünkü diğer kahve cezvesi çeşitlerinden farkını ortaya koymuyor. Moka pot daha doğru bir tanımlamayla, İtalyanlar tarafından dünya kahve kültürüne kazandırılan bir kahve demleme ekipmanıdır. Espresso ve espresso bazlı kahve hazırlamada kullanılan moka potlar, espresso makinesi kullanmaya gerek kalmadan yaklaşık 2-3 bar basınçla espresso hazırlamak için kolaylıkla kullanılabilir. 

Moka potun görüntüsü, Türk kahvesi hazırlamak için kullanılan kahve cezvelerinden farklı olarak daha çok çaydanlığa benzemekte. Çaya oldukça düşkün olan ülkemizde hemen her evde en az bir adet çaydanlık vardır. Dünya kahve kültürüne espressoyu kazandıran İtalyanlar, espressonun hazırlanması için de yaratıcı çözümler geliştirdiler. Bu çözümlerden biri olan moka pot, ilk olarak 1933 yılında İtalyan mucit Luigi de Ponti tarafından icat edildi. Ülkemizde nasıl ki çaydanlık hemen her evde bulunuyorsa, İtalyanların evlerinde de en az bir adet moka pota rastlamak mümkündür. Moka potların özel tasarımları sayesinde basit bir ocak üzerinde ve birkaç dakika içinde lezzetli bir espresso hazırlanabiliyor. Moka potun birkaç parçadan oluşan basit bir yapısının olması, bu ürünlerin kahve severler arasında büyük ilgi görmesini sağlıyor. Evde veya ofiste hızlı ve kolay bir şekilde lezzetli bir espresso veya espresso bazlı kahve hazırlamak için bu ürünler rahatlıkla kullanılabilir. Moka potun kullanımı kolay olduğu gibi, temizliği de kolaydır. 

Moka pot nasıl ortaya çıktı?

Moka pot 1933 yılında İtalyan mucit Luigi de Ponti tarafından icat edildi. Kuruluşu 1919 yılına uzanan ve metal işleme alanında faaliyet gösteren Bialetti markasının yöneticisi Alfonso Bialetti bu icattan çok etkilendi. Espresso makinesine gerek olmadan lezzetli bir espresso deneyimi sunan bu basit araç, günlük kahve tüketimi konusunda pek çok şeyi değiştirebilirdi. İlk moka pot ürünleri, Bialetti markasıyla pazardaki yerini aldı. Ürünün logosunda bulunan ellerini havaya kaldırmış bıyıklı adam görseli, zamanla moka potun sembolü haline geldi. Zaman içinde moka pot tasarımında bazı şeyler değişti. Ancak ana hatlar büyük ölçüde korundu. Bialetti moka potları sektöre daha sonra giren pek çok oyuncuya ilham kaynağı oldu. Farklı moka pot üreticileri Bialetti’nin tasarımına benzeyen ürünler geliştirdiler. Örneğin GAT moka pot çeşitleri, Bialetti moka potlarının tasarım özelliklerini kullanarak İtalyanların en büyük ikinci moka pot markası haline geldi. Bu iki marka halihazırda dünyanın en fazla talep gören moka pot çeşitlerini üretmekte. 

Moka pot nasıl kullanılır?

Öncelikle moka potu orta kısmından çevirerek açmalısınız. Bu basit araç tıpkı çaydanlık gibi iki ana parçadan oluşur. Bunlardan biri su haznesidir, diğer ise kahve demliğidir. Moka potu orta kısmından çevirerek açtığınızda, su haznesinin üzerinde kahve filtresiyle karşılaşırsınız. Bu kısım, moka potla kahve hazırlama sırasında öğütülmüş kahveyi koyacağınız kısımdır. Kahve filtresini çıkardığınızda su haznesine ulaşabilirsiniz. Su haznesi, kahve hazırlamak için suyun konulacağı haznedir. Bu kısma koyacağınız su miktarı, kahvenin sertlik derecesini doğrudan etkileyecektir. Ancak koyacağınız su miktarı, güvenlik sibobunu geçmemelidir. Aksi durumda moka potla kahve hazırlama konusunda istediğiniz sonuçları alamayabilirsiniz. Moka pot çalışma prensibi, su haznesi içinde kaynayan suyun buharlaşarak kahve filtresinden geçmesi ve demlikte kahve oluşturması esasına dayanır. Bunun için moka potlarda suyun buharlaşarak diğer kısımlara ulaşmasını sağlayan özel bir tasarım vardır. 

Su haznesinin üzerinde bulunan kahve filtresi, moka potla kahve hazırlarken çekilmiş kahvenin konulacağı yerdir. Moka potla kahve yapımı sırasında su haznesine suyu, kahve filtresine çekilmiş kahveyi koyduktan sonra moka potunuzu kapatabilirsiniz. Böylelikle moka potunuzu ocağın üzerine yerleştirebilirsiniz. Moka potun hacmine göre belli bir süre sonra su haznesindeki su kaynamaya başlayacaktır. Suyun kaynaması için gerekli süre su miktarı ile bulunduğunuz ortamın basıncına göre farklı olabilir. Kaynayan suyla oluşan buhar, kahve filtresinden geçerek üst demliğe doğru çıkar. Bu aşamada kahvenin altının yanmaması için moka potta fokurdama sesinin duyulmasıyla birlikte kahvenin altının kısılması gerekir. Su yüksek ısıda fokurdamaya devam ettikçe hem kahvenin tadı bozulur, hem de taşmalara ve kahve lekesi oluşumuna yol açabilir. Moka potla iyi bir espresso hazırlamak için su fokurdadıktan sonra ocağın altını kapatıp birkaç dakika beklemeniz yeterlidir. Sekizgen yapılı alt hazne alüminyumdan yapıldığı için fazla kaynayan suyun ve kahvenin tadını bozabilir. 

Moka pot için kahve çekirdekleri nasıl öğütülmeli?

Kahvenin lezzetini etkileyen faktörlerden biri, kullanılacak kahvenin nasıl öğütülmesi gerektiğidir. Çekirdek kahve severler için kahve öğütme konusu çok önemli bir konudur. Çekirdek kahvenin farklı kahve türlerine uygun şekilde öğütülmesi gerekir. Aksi durumda kahveden istediğiniz lezzeti alamazsınız. Kahve öğütme konusunda farklı dereceler vardır. Bunlar ekstra ince, ince, orta, kalın ve ekstra kalın şeklinde beşe ayrılır. Bunlardan ekstra ince çekirdekler, sadece Türk kahvesinde kullanılır. Moka pot Türk kahvesi hazırlamak için uygun bir araç olmadığından, kahve çekirdeklerinin ekstra ince öğütülmemesi gerekir. Kahve severlerin gayet iyi bildiği gibi, espresso ve espresso bazlı kahve çeşitlerinde ince öğütülmüş kahve çekirdekleri kullanılır. Moka potla kahve hazırlamada da ince öğütülmüş kahve çekirdeklerinin kullanılması gerekir. Ekstra ince öğütülmüş kahve çekirdeklerini ifade eden pudra görünümlü ifadesi, moka potta kullanılacak kahve çekirdekleri için uygun değildir. Türk kahvesine göre daha kalın, filtre kahveye göre daha ince kahve çekirdeklerinin kullanılması gerekir.

Moka potla yapılan kahvelerde en iyi sonuçlar ince öğütülmüş kahve çekirdekleriyle alınır. Su haznesinden yükselen buhar basıncının ince kahve çekirdeklerinden geçerek demliğe ulaşması, moka potla hazırlanan kahveye güzel bir lezzet kazandırır. Piyasadaki hemen tüm öğütücülü kahve makineleri, orta kalınlıkta kahve çekirdeği öğütme işlerinde başarılı sonuçlar verebilir. İnce öğütülmüş kahve çekirdekleri içinse bu ürünler yetersiz kalabilir. Bu gibi durumlarda kahve öğütmek için elektrikli değirmen veya kahve öğütme makinesi kullanılabilir. Moka potta kalın veya ekstra kalın öğütülmüş çekirdekler tercih edilmez. Kalın öğütülmüş kahve çekirdekleri French press kullanımı için daha uygundur. Moka pot kullanarak hazırlayacağınız kahvelerde çekirdeklerin kalın öğütülmüş olması hazır kahve çeşitlerine oranla çok sert bir kahve deneyimine ulaşmanıza neden olabilir. Ekstra kalın kahve çekirdekleri ise sadece cold brew olarak bilinen soğuk demleme kahve çeşitlerinde kullanılır. Bu kahve çekirdekleri de moka potla kahve hazırlamak için iyi bir seçim değildir. 

Moka pot ile espresso nasıl yapılır?

Moka potla espresso yapmak için öncelikle moka potun su haznesine yeterli miktarda su koymalısınız. Kahve filtresine ise espresso çekirdek kahve koyabilirsiniz. Piyasada farklı markaların farklı ebatlarda moka pot çeşitleri ile karşılaşabilirsiniz. Bunların hacimleri cup ölçü birimleriyle ifade edilir. 1 cup 60 ml’ye karşılık gelir. Bunun anlamı ise 1 fincan veya çeyrek su bardağı demektir. Piyasada 4, 6, 9, 12 ve 18 cup hacme sahip farklı moka potlar bulabilirsiniz. Bunlar için kullanılması gereken su ve kahve miktarları değişir. Örneğin 18 cup hacme sahip moka potun toplam su hacmi 885 ml dolayındadır. Moka potunuzun hacmine uygun ölçüde suyu hazne kısmına yerleştirdikten sonra, kahve filtresine taze çekilmiş kahveyi koyabilirsiniz. Yerleştirme işlemini tamamladıktan sonra moka potunuzu orta ateşin üzerine koyabilirsiniz. Alt haznede kaynayan suyun oluşturacağı basınçla birlikte kahve demlik kısmına doğru taşacaktır. Bu şekilde ortalama 3-4 dakika içinde iyi bir espresso kahveye ulaşabilirsiniz. 

Moka pot ile Americano nasıl yapılır?

Moka potla yapılabilecek kahve çeşitleri içinde en kolay olanlarından biri Americano kahvedir. Espressoya oranla daha yumuşak bir içime sahip olan Americano kahvenin yapımı, espressoya sıcak su eklenmesi şeklindedir. Moka potla Americano yapmak için, hazırladığınız epressonun üzerine sıcak su ekleyebilirsiniz. Bu sayede espressonun içimi yumuşar. Espresso bazlı kahveler içinde klasik kahve tadına en yakın kahve çeşidi Americano kahvedir. Bu kahvenin çıkış şekli ise II. Dünya Savaşı sırasında Amerikan askerlerinin İtalya’da içtikleri espressoyu sert bularak içine sıcak su eklemeleridir. Bu şekilde espressonun tadı filtre kahveye biraz daha yakın hale gelir. Ancak filtre kahvenin tadı espressoya göre daha farklıdır. Americano kahve espressonun kafein oranını değiştirmeksizin içimini yumuşak hale getirir. Moka potla Americano yapımı, bu ürünleri kullanmaya alışkın olmayanlar tarafından daha fazla tercih edilir. Moka potta hazır kahve tadına en yakın kahve çeşidi de Americano kahvedir. Ancak kahveyi yumuşatmak için soğuk su kullanmanız durumunda kahvenin tadı bozulabilir. 

Moka pot ile cappuccino nasıl yapılır?

İyi bir cappuccino hazırlamak için öncelikle kahvenin espresso bazını iyi şekilde hazırlamalısınız. Taze öğütülmüş kahve çekirdekleri kullanırsanız espresso bazı daha lezzetli olur. Miktar olarak cup başına 8 gram kahve kullanabilirsiniz. Cappuccinonun püf noktası, espressonun 4 katı süt kullanmaktır. Sütü köpürterek kullanırsanız daha lezzetli bir cappuccino elde edebilirsiniz. Süt köpürtmek için elinizde makine yoksa basit bir pilli süt köpürtücü veya French press kullanabilirsiniz. French press kullanacaksanız sütü 70 dereceye kadar ısıtırsanız French presste birkaç kez pressledikten sonra kolayca köpürmesini sağlayabilirsiniz. Köpük kalınlığı için 2-3 cm aralığı yeterlidir. Süt köpürtme işleminin ardından köpüğü espressonun üzerine ekleyebilirsiniz. Süt köpürtmek için hiçbir ekipmanınız yoksa, sütü elinizde basitçe çırparak kahvenin üstüne ekleyip latte şeklinde de tüketebilirsiniz. Cappuccino ile latte arasındaki en önemli fark, cappuccinonun daha köpüklü olmasıdır. Bu işlemler sırasında sütün soğuk olması kahveyle temasın ardından kesilmesine neden olabilir. 

Moka pot ile kahve hazırlamanın püf noktaları nelerdir?

Püf noktaları içinde her şeyden önce, içme suyu ve taze çekilmiş kahve çekirdeği kullanmaya dikkat etmelisiniz. Musluk suyundaki klor, kahvenin tadını bozar. Bayat kahve çekirdekleri de kahvenin lezzetine zarar verir. Moka potla kahve hazırlama konusunda en başarılı sonuçları ince çekilmiş kahve çekirdeklerinden alabilirsiniz. Türk kahvesinin pudra görünümlü kahve çekirdeklerine oranla biraz daha kalın olan ince çekilmiş kahve çekirdekleri, moka potun su haznesinden yükselen basınçlı suda daha iyi çözünür ve lezzetli bir kahve deneyimi sunar. Moka potla kahve hazırlamanın püf noktaları içinde kahve filtresine kahveyi koyduktan sonra iyice sallamayı ihmal etmemelisiniz. Aksi durumda kahve çekirdeği türleri yüzeye iyi yayılmaz ve yeterince çözünmez. Ve tabii, gereğinden fazla veya az miktarda kahve çekirdeği kullanmamalısınız. Her ikisi de lezzetsiz bir kahve deneyimi sunabilir. Kahvenin demlenmesi içinse yüksek ateşten kaçınmalısınız. Yüksek ateşte bırakılan moka pottan hızlıca yükselen sıcak su kahvenin tadına zarar verebilir. 

Moka potla kahve hazırlarken kahvenin sertlik derecesini su miktarıyla ayarlayabilirsiniz. Çok sert bir kahve istiyorsanız su haznesine daha az su koyabilirsiniz. Daha yumuşak içimli bir kahve içinse su miktarını arttırabilirsiniz. Ancak hiçbir zaman su miktarını güvenlik sibobunun üzerine çıkarmamalısınız. Yumuşak içimli bir moka pot kahve hazırlamak için su haznesine gereğinden fazla su koymak yerine kahvenizin üzerine sıcak su ekleyip Americano kahvesi şeklinde tüketim sağlayabilirsiniz. Kahvenin sertliğini yumuşatmak için dilerseniz süt veya süt köpüğü de kullanabilirsiniz. En yumuşak içimi Arabica kahve çekirdekleri ile elde edebilirsiniz. Fakat kahve filtresini tepeleme doldurmak kahvenin lezzetini bozabilir. Su fokurdadıktan sonra yaklaşık 5 dakika içinde kahveniz hazır olacaktır. Kahvenizi daha uzun süre ocak üzerinde tutarsanız, alüminyum demlik kahvenin tadına zarar verebilir. Artan sıcaklıkla birlikte kahvenin tadında metalimsi bir şeyler hissedebilirsiniz. Yüksek ateşte uzun süre bekleyen moka pot kahve çeşitleri çok acı bir hal alabilir. 

Moka pot nasıl temizlenir?

Evde veya ofiste kolay bir şekilde kullanılabilecek moka potların temizliği de kolaydır. Nitekim, elde veya bulaşık makinesinde yıkamaya uygun moka pot çeşitlerinin temizliği espresso makinelerine oranla daha kolaydır. Su haznesi için basit bir çalkalama bile yeterli olabilir. Kahve filtresi ve demlik kısmı ise kahve çekirdeklerindeki yağ asitleri nedeniyle zamanla kirlenebilir. Bunları temizlemek için deterjan kullanmak gerekebilir. Ancak bununla birlikte, moka potun temizliğinde kullanılan deterjanların çok iyi durulanması gerekir. Aksi durumda deterjan kahvenin tadını bozabilir ve vücuda girebilir. Moka potunuzun demlik kısmını dilerseniz hiç deterjan kullanmadan, sadece musluk suyunda çalkalayarak da kullanabilirsiniz. Bu kullanım şekli İtalyanlar arasında günümüzde de oldukça yaygın. Hem bu sayede demlik kısmı zamanla kahveyle kaplanır ve kahvenin aromasında metalik bir tat oluşmasını önler. Ancak bu kullanım şeklinin bir süre sonra daha sert içimli kahvelere ulaşmanıza neden olacağını da unutmamalısınız. Sık temizlenen moka potlarda böyle bir durum oluşmaz. 

Moka potta kullanacağınız çekirdek kahve çeşitlerini online ofis marketiniz Ofix üzerinden sipariş vermek için çekirdek kahveler kategorisini inceleyebilirsiniz. Sitemizde kurumsal müşterilerimiz için sunduğumuz özel fırsatlardan yararlanmak içinse OfixPlus üyesi olabilirsiniz.

Tüm okurlarımıza sağlıklı, keyifli ve bol kazançlı günler diliyoruz…